Budget en duurzaam

Dat hoeft niet. Met een album, een schaar, fotoveilige lijm, wat cardstock en een goede pen maak je al prima pagina's. De kosten lopen vooral op door alles wat erbij komt, zoals nieuwe collecties, stickers, stempels en machines.

Begin klein en kijk eerst wat je echt gebruikt. Veel scrappers merken na een paar pagina's dat ze steeds naar dezelfde spullen grijpen. Koop pas iets nieuws als je het mist bij een concrete pagina. Gebruik daarnaast restjes en gratis materiaal uit huis. Zo blijft het ook op de lange termijn een betaalbare hobby.

Lees ook: Wat je echt nodig hebt om te beginnen met scrapbooken

Bespaar op versiering, niet op alles wat je foto's raakt. Goedkope lijm of slecht plastic kan foto's na jaren laten verkleuren of loslaten, en dat herstel je niet meer.

Hier mag het goedkoper:

• embellishments en stickers: maak ze zelf of gebruik restjes
• designpapier: een blok (paper pad) is per vel meestal voordeliger dan losse vellen
• gereedschap: een schaar, snijmes en snijmat volstaan lang

Hier liever niet:

• lijm: zuurvrij en fotoveilig
• paginahoezen: zonder pvc
• je pen: een pigmentpen die niet vervaagt
• papier dat direct tegen foto's ligt: zuurvrij

Lees ook: Scrapbooken met een klein budget

Meer dan je denkt. Veel van wat je normaal weggooit, is gratis scrapmateriaal, vooral voor junk journals en vakantiealbums. Denk aan:

• toegangskaartjes, treinkaartjes en museumkaartjes
• labels van kleding, theezakjes en verpakkingen
• enveloppen met een patroon aan de binnenkant
• oude bladmuziek, landkaarten en boekpagina's
• karton van ontbijtdozen voor tags of een omslag
• knopen, lint en stofjes van oude kleding

Veel van dit materiaal is niet zuurvrij. Leg het daarom liever niet direct tegen foto's. Kassabonnen zijn meestal van thermisch papier en vervagen. Maak er een kopie of foto van als de tekst belangrijk is.

Lees ook: Een journal maken van gerecycled materiaal

Bewaar ze gesorteerd op kleur, dan gebruik je ze ook echt. Een map met insteekhoezen of een bakje per kleur werkt goed. Wat je ermee kunt doen:

• smalle stroken gebruiken als rand of onder een titel
• vormen ponsen of knippen, zoals bloemetjes, cirkels en vlaggetjes
• tags en journalingkaartjes maken
• een achtergrond leggen van kleine vierkantjes, als patchwork
• kaarten of artist trading cards maken (kaartjes van 6,4 x 8,9 cm, 2,5 x 3,5 inch)

Snippers die echt te klein zijn, kun je nog gebruiken voor een collage in je journal of als vulling in een envelopje.

Lees ook: Je scrapbookmateriaal opbergen: papier, stickers en washi tape

Veel ontwerpers zetten gratis papier, labels en journalingkaartjes online om hun werk te laten zien. Zoek op termen als 'gratis printable', 'freebie scrapbook' of 'free digital paper', of kijk op Pinterest. Ook de nieuwsbrieven van ontwerpers leveren vaak gratis samples op.

Let wel op:

• download bij voorkeur van de site van de ontwerper zelf, niet van verzamelsites die bestanden zonder toestemming doorplaatsen
• lees de gebruiksvoorwaarden
• komt een downloadlink per mail niet binnen, kijk dan in je map met ongewenste mail

Print je ze voor een papieren album, gebruik dan stevig mat papier of fotopapier.

Lees ook: Hybride scrapbooken: digitaal printen, op papier afmaken

Nee, je kunt prima scrappen met een schaar, een snijmes met liniaal en een snijmat. Een papiersnijder is handig voor rechte randen, maar om te beginnen heb je hem niet nodig. Stansmachines en snijplotters zijn leuk voor vormen en letters, maar ze zijn een luxe en geen basis.

Zonder machine kan het ook zo:

• print vormen of letters en knip ze uit
• trek een sjabloon of koekjesvorm over op papier
• koop alleen een pons voor vormen die je vaak gebruikt

Twijfel je, probeer een machine dan eerst bij iemand anders of op een scrapmiddag voordat je er zelf een koopt.

Lees ook: Snijgereedschap kiezen: papiersnijder, schaar en snijmat

Met papierresten, karton en spullen uit huis maak je veel versiering zelf. Embellishments zijn alle extra's op je pagina, zoals tags, bloemen en knopen. Een paar ideeën:

• tags knippen uit karton van een ontbijtdoos, met een gaatje en een stukje touw
• bloemen maken van opgerolde papierstroken of gestapelde ponsvormen
• vormen knippen uit dun karton als goedkoop alternatief voor chipboard (dik geperst karton)
• knopen en lint van oude kleding gebruiken
• labels van kleding of verpakkingen hergebruiken

Is het karton niet zuurvrij, plak het dan niet direct op een foto.

Lees ook: Embellishments kiezen en plaatsen, zonder dat het druk wordt

Ja, met stempels, stencils of verf maak je van gewoon cardstock je eigen designpapier. Zo stem je de kleuren precies af op je foto's. Een paar manieren:

• een kleine stempel herhalen in een regelmatig of willekeurig patroon
• met een stencil en een sponsje inkt of verf aanbrengen
• verf stempelen met noppenfolie, de rand van een wc-rolletje of een kurk
• spatten maken met verdunde verf en een kwast
• papier kleuren met inkt of koude thee

Gebruik bij natte technieken stevig papier, anders gaat het golven.

Lees ook: Werken met stencils: inkt, verf en pasta zonder uitlopers

Het makkelijkst is printen op stickerpapier, maar je kunt ook uitgeknipte plaatjes zelf klevend maken. Je hebt drie opties:

• stickerpapier: kies een soort die past bij je printer, inkjet of laser
• dubbelzijdig tape of een lijmroller op de achterkant van een uitgeknipt plaatje
• transfer met brede verpakkingstape: plak de tape op een laserprint of tijdschriftpagina, week het papier in water en wrijf het weg

Voor die laatste methode werkt een inkjetprint niet, want die inkt lost op in water. Blijft er een witte waas achter, wrijf dan voorzichtig nog wat papiervezels weg met een natte vinger.

Lees ook: Zelf stickers maken, met of zonder printer

Ja, maar krantenpapier is zuur en vergeelt snel. Het kan die zuren ook doorgeven aan foto's die ertegenaan liggen. Tijdschriftpapier en landkaarten zijn vaak iets beter, maar meestal ook niet zuurvrij.

Zo gebruik je het toch veilig:

• leg een vel zuurvrij papier tussen het knipsel en je foto
• gebruik een kopie of scan op zuurvrij papier als het vooral om de tekst gaat
• behandel knipsels met een ontzuringsspray

In een junk journal of art journal zonder originele foto's kun je het zonder zorgen gebruiken.

Lees ook: Zuurvrij en ligninevrij: wat het betekent en wanneer het telt

Meestal niet. Gratis betekent bijna altijd: alleen voor persoonlijk gebruik. Je mag het bestand printen en in je eigen album gebruiken, maar je mag het niet doorsturen, online zetten of doorverkopen. Dat geldt ook als je het een beetje aanpast.

Wil je iets verkopen wat je ermee maakt, zoals kaarten of tags, kijk dan in de gebruiksvoorwaarden. Sommige ontwerpers staan beperkt commercieel gebruik toe, soms tot een bepaald aantal stuks, anderen helemaal niet. Staat er niets bij, vraag het dan aan de ontwerper. Wil je iets met vrienden delen, stuur dan de link naar de originele pagina.

Lees ook: Mag je dit gebruiken? Auteursrecht voor scrappers

Vlak na een feestdag of seizoen, als thematisch materiaal in de uitverkoop gaat. Kerstpapier in januari of zomerstickers aan het eind van de zomer zijn vaak flink afgeprijsd, en een jaar later kun je ze gewoon gebruiken.

Meer manieren om voordelig te kopen:

• oudere collecties worden goedkoper als er nieuwe uitkomen
• een blok papier is per vel meestal voordeliger dan losse vellen
• maak vooraf een lijstje en spreek een bedrag met jezelf af, zodat je niet impulsief koopt

Koop in de uitverkoop alleen wat je echt denkt te gebruiken. Een volle la met ongebruikte koopjes kost ook geld.

Lees ook: Scrapbooken met een klein budget

Ja, zo krijg je vaak veel materiaal voor weinig geld. Scrappers die stoppen of opruimen, verkopen soms hele dozen via tweedehandssites. In kringloopwinkels vind je regelmatig stempels, papier en albums.

Let wel op:

• oude stickers en tape kunnen hun kleefkracht verliezen
• stempelkussens kunnen uitgedroogd zijn
• vergeelde albums of oude plastic hoezen gebruik je liever niet voor foto's

Ruilen kan ook. Neem materiaal dat je niet gebruikt mee naar een scrapmiddag of spreek af met andere scrappers. Zo krijgt het een tweede leven en heb jij weer iets nieuws.

Lees ook: Samen scrappen: crops en scrapmiddagen

Dat kan, omdat je geen papier, lijm of versiering hoeft te kopen en digitaal papier eindeloos kunt hergebruiken. Er zijn gratis programma's, zoals GIMP, en online ontwerptools als Canva hebben vaak een gratis variant die voor eenvoudige pagina's volstaat. Daarnaast zijn er veel gratis digitale kits.

De kosten zitten in het afdrukken: een fotoboek of losse prints op 30 x 30 cm zijn niet gratis. Je hebt ook een computer of tablet nodig. Bekijk je je pagina's vooral op een scherm, dan ben je het voordeligst uit. Een tussenvorm is hybride scrapbooken: digitaal ontwerpen en op papier afmaken.

Lees ook: Zo begin je met digitaal scrapbooken

Dat hangt ervan af hoe snel je je materiaal opmaakt. Een maandelijkse kit geeft je papier, stickers en versiering die bij elkaar passen, plus een vast moment om te gaan scrappen. Dat is handig als je weinig tijd hebt om zelf te combineren.

Het nadeel: blijven de kits liggen, dan betaal je voor een groeiende stapel. Probeer daarom eerst één losse kit en kijk of je het abonnement kunt pauzeren of een maand kunt overslaan. Zeg het op als je achterloopt. Reken ook even uit of je dezelfde spullen los niet goedkoper koopt.

Gebruik stevig karton van verzenddozen of ontbijtdozen als omslag en bind er papier tussen. Voor een stevige kaft plak je twee lagen dun karton op elkaar.

Zo pak je het aan:

• snijd twee kaften iets groter dan je pagina's
• bekleed ze met cadeaupapier, een oude landkaart of een stukje stof
• bind de pagina's met boekringen of een elastiek door de vouw, of naai ze met een eenvoudige steek door de rug

Als bladzijden kun je oude enveloppen, papieren zakjes, tekenpapier of restjes cardstock gebruiken. Zo'n album is ideaal als junk journal of vakantieboekje.

Lees ook: Een scrapbook of journal zelf binden

Kies in het printvenster voor 'aanpassen aan pagina' of 'passend maken', zodat het hele vierkant zichtbaar blijft. Een pagina van 30 x 30 cm (12 x 12 inch) wordt op A4 dan zo'n 19 tot 20 cm breed, met witte randen. Kies je 'vullen', dan valt een deel van het ontwerp weg.

Kijk altijd eerst in het afdrukvoorbeeld. Wil je de pagina op ware grootte, laat hem dan afdrukken bij een fotoservice die 30 x 30 cm aanbiedt. Vierkanten tot ongeveer 19 x 19 cm passen op ware grootte op A4. Dat is handig voor een mini-album.

Lees ook: Digitale pagina's afdrukken en een fotoboek laten maken

Ja, mooi cadeaupapier is prima designpapier voor achtergronden, fotomatjes of envelopjes. Open cadeaus voorzichtig, haal de tape er rustig af en strijk het papier meteen glad. Bewaar het opgerold of plat in een doos, dan blijft het kreukvrij.

Kreukels strijk je eruit op een lage stand zonder stoom, met een vel bakpapier ertussen. Doe dat niet met folie- of glanspapier, want dat kan smelten. Cadeaupapier is vaak dun en niet zuurvrij. Plak het op cardstock voor stevigheid en leg het niet direct tegen foto's. Ook papieren tasjes, vloeipapier en bruin kraftpapier zijn bruikbaar.

Lees ook: Een journal maken van gerecycled materiaal

Ja, het glanzende siliconenpapier achter je stickers is herbruikbaar, omdat er bijna niets blijvend aan vastplakt. Gooi het dus niet weg. Je kunt het zo gebruiken:

• halfgebruikte stickers en losse letters erop bewaren
• stukjes washi tape erop plakken als staalkaart of kleine voorraad
• stickers en tape er tijdelijk op leggen terwijl je een pagina indeelt
• als werkblad bij lijm, omdat lijm er nauwelijks aan hecht

Een oud stickerboek met zulke vellen is ook handig om je verzameling losse stickers in op te bergen.

Lees ook: Je scrapbookmateriaal opbergen: papier, stickers en washi tape

Met een priem of dikke naald kom je al een heel eind. Leg je papier op een snijmat, een stuk karton of een oude muismat en prik er van bovenaf doorheen. Voor een groter gat draai je de priem rond of knip je voorzichtig met de punt van een schaar.

Zo blijven de gaten netjes:

• maak een mal van een strook papier met de gaatjes op de juiste plek
• prik door alle lagen tegelijk, dan liggen de gaten precies gelijk
• verstevig het gat met een oogje (eyelet) of een rondje karton, zodat het niet uitscheurt

Een perforator is handig, maar je hebt hem niet nodig.

Lees ook: Een scrapbook of journal zelf binden