Versieren

Maak je stempels direct na gebruik schoon, voordat de inkt opdroogt. Stempel eerst een paar keer op kladpapier, zodat de meeste inkt eraf is. Veeg de stempel daarna af met een vochtig doekje of een stempelreiniger.

• Watergedragen inkt (dye en pigment): lauw water met een beetje milde zeep, of een alcoholvrij babydoekje.
• Oplosmiddelinkt: de bijbehorende reiniger, want water helpt daar niet.
• Fijne details: een zacht tandenborsteltje, zonder hard te schrobben.

Dompel een houten blok niet onder in water en laat alles goed drogen voor je het opbergt. Blijft een clear stamp na het schoonmaken licht verkleurd, dan kun je hem gewoon gebruiken. Die tint geeft niet af op je volgende kleur.

Lees ook: Stempels schoonmaken en bewaren zodat ze lang meegaan

Een scherpe afdruk krijg je met een dun, gelijkmatig laagje inkt en rechte, stevige druk. Tik de stempel licht op het kussen in plaats van hem erin te drukken. Bij grote stempels leg je de stempel met de rubberkant naar boven en tik je het kussen erop. Zo zie je of alles bedekt is.

Leg een paar vellen papier of een dun stempelmatje onder je werk. Zet de stempel recht neer, druk gelijkmatig zonder te wiebelen of te schuiven en til hem recht op. Clear stamps zijn zachter dan rubber, dus gelijkmatige druk werkt beter dan hard duwen. Valt een afdruk toch vlekkerig uit, dan helpt een stempelhulp (stamp positioner). Daarmee stempel je precies dezelfde plek nog een keer.

Lees ook: Stempelen voor beginners: zo krijg je een scherpe afdruk

Begin met één goede zwarte inkt en eventueel donkerbruin, daarmee kom je bij de meeste projecten al ver. Kies daarna een paar kleuren die je echt vaak gebruikt. Een hele kleurenreeks is niet nodig.

Handig om het verschil te kennen:

• Dye-inkt is dun, trekt snel in en droogt snel. Mooi voor fijne details, maar vaak niet waterbestendig.
• Pigmentinkt is dikker en dekkender en droogt langzamer. Werkt goed op gekleurd papier en voor embossen.
• Oplosmiddelinkt (solvent ink) hecht ook op plastic, metaal en foto's.

Wil je later inkleuren, kies dan een zwarte inkt die daarvoor geschikt is, zoals een waterbestendige of hybride inkt.

Lees ook: Welke stempelinkt kies je? Dye, pigment en distress uitgelegd

Washi tape is decoratief papieren plakband met een lage kleefkracht. Je scheurt het met de hand, je kunt erop schrijven en van stevig papier trek je het meestal weer los. Het is in Japan ontstaan als variant op maskingtape.

Het verschil met andere tape:

• Maskingtape (schilderstape) is dikker en plakt sterker.
• Gewoon plakband is van plastic, glanst en is niet met de hand te scheuren.

De naam verwijst naar Japans papier (washi) van plantenvezels. Het is dus geen rijstpapier, al lees je dat vaak. De kleefkracht is laag en kan met de jaren afnemen. Washi tape is daarom geen goede manier om foto's blijvend vast te zetten. Gebruik het als versiering en plak je foto's apart vast.

Lees ook: Washi tape gebruiken: tien manieren voor je scrapbook en journal

Washi tape gebruik je voor randen, kaders en kleine accenten, en om iets losjes op een pagina te plakken. Een paar toepassingen:

• Een strook langs de rand of onder een titel.
• Over de hoeken van een foto of kaartje, als versiering.
• Strookjes naast elkaar als achtergrond voor een pagina.
• Een tabblad of bladwijzer: vouw de tape om de rand van een pagina.
• Een label: schrijf of stempel er een woord of datum op.
• Motiefjes uitknippen en als mini-sticker gebruiken.

Smalle tape van een paar millimeter is mooi voor accenten, brede tape voor vlakken en achtergronden. Laat inkt op de tape eerst goed drogen voor je erover wrijft.

Lees ook: Washi tape gebruiken: tien manieren voor je scrapbook en journal

Je smelt zegellak, giet een plasje ter grootte van een flinke munt en drukt er een metalen zegelstempel in. Stap voor stap:

• Smelt lakkorrels in een smeltlepel boven een waxinelichtje, of gebruik een lakstaaf of een lijmpistool met lakstaafjes.
• Giet de lak op een glad oppervlak, op de plek waar het zegel moet komen.
• Wacht een paar tellen tot de lak iets stroperig wordt.
• Druk de stempel recht en stevig in de lak, houd hem enkele seconden vast en til hem recht op.

Oefen eerst op een siliconen matje. Losse zegels plak je later op met dubbelzijdig tape. Een envelop die je per post verstuurt, plak je gewoon dicht. Het zegel is dan versiering, want lak kan onderweg breken.

Rubberstempels zijn stevig en geven een diepe, scherpe afdruk. Clear stamps zijn goedkoper, nemen minder ruimte in en zijn makkelijker precies te plaatsen.

• Rubber op hout of foam: gaat jaren mee en is fijn voor grote vlakken en veel detail. Wel neemt het ruimte in en zie je niet precies waar je stempelt.
• Clear stamps (van fotopolymeer of silicone): doorzichtig, dus je ziet waar je afdruk komt. Je zet ze op een acrylblok, dat heb je er wel bij nodig.
• Cling stamps: rubber zonder blok, met een hechtlaag zodat je ze ook op een acrylblok kunt zetten.

Clear stamps zijn gevoeliger voor warmte en licht. Bewaar ze koel en donker, anders worden ze plakkerig of vervormen ze.

Lees ook: Stempelen voor beginners: zo krijg je een scherpe afdruk

Voor variatie zijn kleine stukjes (samples of 'splits') meestal slimmer. Een hele rol is vele meters lang en raakt bijna nooit op. Met samples ontdek je welke patronen en merken je echt gebruikt.

Een hele rol loont voor tape die je steeds weer pakt: effen kleuren, een rustig basispatroon of een favoriet. Heb je al veel rollen, wikkel dan zelf stukjes af op een kaartje of bakpapier en ruil ze met andere scrappers. Zo heb je meer keus zonder dat je lade overloopt.

Let bij samples wel op de prijs per meter. Soms betaal je zo meer dan voor een hele rol.

Lees ook: Washi tape gebruiken: tien manieren voor je scrapbook en journal

Sorteer je stickers op thema of kleur en bewaar ze plat, bijvoorbeeld in insteekhoesjes in een ordner, in enveloppen of in een platte map. Wat je vaak gebruikt, houd je in zicht. De rest berg je dicht op.

• Plak losse restjes op het rugpapier van oude stickervellen of op herbruikbare plakvellen. Dan raken ze niet in elkaar verstrikt.
• Vellen met gaatjes kun je aan een binderring hangen.
• Bewaar washi tape in een lade of doos met deksel. Anders plakken stof en pluisjes aan de randen van de rol.
• Een stalenboekje met een strookje van elke tape laat je in één oogopslag zien wat je hebt.

Bewaar alles uit de zon.

Lees ook: Je scrapbookmateriaal opbergen: papier, stickers en washi tape

Een brad is een splitpen met een decoratieve kop. Je steekt hem door het papier en buigt de twee pootjes aan de achterkant plat. Zo zet je hem vast:

• Leg je werk op een snijmat en prik een gaatje met een priem of perforator.
• Steek de brad erdoor.
• Draai het papier om en druk de pootjes naar buiten plat.

Met brads zet je lagen aan elkaar vast, maak je een draaiend onderdeel of geef je een pagina een metalen accent. Ze zijn er van ongeveer een halve centimeter tot ruim een centimeter. Dek de pootjes af met een stukje tape of een extra laag papier, dan krassen ze niet over de pagina ertegenover.

Lees ook: Scrapbooktermen uitgelegd, van brads tot vellum

Stempelinkt drukt door als het papier dun is en de inkt nat. Vooral volle dye-inkten trekken snel tot de achterkant door. De oplossing is minder vocht en meer bescherming:

• Kies een drogere inkt, zoals pigmentinkt, en tik maar weinig inkt op de stempel.
• Druk licht en stempel niet twee keer op dezelfde plek.
• Leg een stuk karton achter de pagina.
• Stempel op los papier of op overtrekpapier, knip het uit en plak het in.

Is het al gebeurd, dek de achterkant dan af met washi tape of een stukje papier. Test een nieuwe inkt altijd eerst op een van de achterste pagina's.

Lees ook: Een notitieboek kiezen waar inkt niet doorheen komt

Op foto's, plastic, acetaat, metaal en glas gebruik je oplosmiddelinkt (solvent ink), zoals StazOn. Gewone stempelinkt trekt daar niet in en blijft nat of veegt uit.

Oplosmiddelinkt droogt snel en is daarna permanent. Werk in een geventileerde ruimte en maak je stempel schoon met de bijbehorende reiniger, want water haalt deze inkt er niet af. Voor stof is hij niet bedoeld.

Op glanzend fotopapier of gecoat karton kun je ook pigmentinkt gebruiken als je die meteen warm embost. Het gesmolten poeder zet de afdruk vast. Zonder embossen blijft pigmentinkt op een glanzende ondergrond lang plakkerig.

Lees ook: Welke stempelinkt kies je? Dye, pigment en distress uitgelegd

Bewaar stempels schoon, droog en plat, uit de zon en weg van warmte. Vooral clear stamps zijn gevoelig. In een warme ruimte of op een zonnige vensterbank worden ze plakkerig, verkleuren ze of vervormen ze.

• Plak clear stamps terug op hun oorspronkelijke dragerfolie en bewaar ze per set in een hoesje of map, zonder gewicht erop.
• Bewaar rubberstempels op hout of foam liggend in een doos of lade, droog en donker.
• Maak stempels altijd schoon voor je ze opbergt. Opgedroogde inkt maakt het rubber stug.

Op zolder kan het in de zomer erg warm worden. Kies liever een koele plek in huis.

Lees ook: Stempels schoonmaken en bewaren zodat ze lang meegaan

Op stof stempel je met textielinkt of een speciaal stoffenstempelkussen. Gewone stempelinkt loopt uit in de vezels of verdwijnt bij de eerste wasbeurt.

Zo pak je het aan:

• Was nieuwe stof eerst, zonder wasverzachter, zodat er geen appretuur meer op zit.
• Leg karton of papier onder of tussen de stof, want de inkt kan doorlopen.
• Stempel en laat de inkt goed drogen.
• Fixeer de afdruk met het strijkijzer, volgens de aanwijzingen op de verpakking.

Daarna is de afdruk meestal wasbaar. Op welke temperatuur en hoe vaak verschilt per merk. Een gladde, dichte stof zoals katoen geeft de scherpste afdruk.

Dat ligt meestal aan de tape of aan de ondergrond. De kleefkracht verschilt sterk per merk. Goedkope tape zonder merk plakt vaak zwak of laat juist resten achter, en oude rollen verliezen met de jaren hun kleefkracht.

Verder hecht washi tape slecht op structuurpapier, op gecoate of glanzende oppervlakken en op alles wat stoffig is.

Wat helpt:

• Wrijf de tape stevig aan met je vingernagel of een vouwbeen.
• Zet hem extra vast met een dun laagje lijm of een strookje dubbelzijdig tape eronder.
• Bewaar rollen in een dichte doos, zodat de randen schoon blijven.

Moet iets echt blijven zitten, gebruik dan lijm en zie de tape als versiering.

Lees ook: Washi tape gebruiken: tien manieren voor je scrapbook en journal

Distress Ink is een dye-inkt die in het papier trekt. Distress Oxide is een mengsel van dye en pigment dat meer bovenop het papier blijft liggen.

• Distress Ink reageert met water: druppels of spetters laten de kleur bewegen. Mooi voor een verweerde, vintage look en zachte overgangen, maar op donker papier zie je er weinig van.
• Distress Oxide geeft een matte, wat krijtachtige kleur, dekt ook op donker papier en is heel zacht te blenden. Met water erop krijg je het typische geoxideerde effect.

Wil je met één kleur beginnen voor een verouderde look, kies dan een middenbruin. Beide breng je het makkelijkst aan met een blendingtool of sponsje.

Lees ook: Distress ink en inkt blenden zonder vlekken

Je hebt een heat tool nodig, een heteluchtpistool voor hobbywerk, want een föhn wordt niet heet genoeg en blaast het poeder weg. Een heat tool wordt zo heet dat je er voorzichtig mee moet werken.

• Werk op een hittebestendige ondergrond, zoals een keramische tegel of een snijmat die tegen warmte kan.
• Houd het pistool een paar centimeter boven het papier en beweeg rustig heen en weer.
• Raak het mondstuk niet aan, ook niet kort na gebruik. Het blijft nog een tijd heet.
• Houd papier dat je niet wilt verhitten, kinderen en huisdieren uit de buurt.
• Leg de heat tool op een stevige plek neer, met het mondstuk van je af.

Wacht met aanraken tot het papier is afgekoeld, want het poeder is dan pas hard. Voor een eerste keer kun je een kleine tool kopen. Je hebt geen dure nodig.

Lees ook: Warm en koud embossen: zo krijg je reliëf op je pagina

Het makkelijkst print je je ontwerp op zelfklevend stickerpapier en knip je het uit. Dat papier is er in mat, glanzend en transparant, voor inkjet- en laserprinters.

Andere manieren:

• Plak dubbelzijdig tape of een vel dubbelzijdige plakfolie achter een plaatje en knip het uit.
• Gebruik een stickermaker, een apparaatje dat een kleeflaag op de achterkant van papier aanbrengt.
• Teken of stempel op etiketpapier en dek het af met transparante plakfolie. Dan is je sticker ook beter bestand tegen vocht.
• Met een snijplotter snijd je stickers precies langs de contour.

Vergroot je plaatjes niet te veel, want dan worden ze wazig. Let bij afbeeldingen van anderen op het auteursrecht.

Lees ook: Zelf stickers maken, met of zonder printer

Plak het zegel vast met dubbelzijdig tape of een sterke, zuurvrije lijm, want lak hecht zelf maar matig aan glad papier. Gestolde lak is hard en breekbaar, en een zegel dat los op een pagina ligt, kan afbreken.

• Maak het zegel op bakpapier of een siliconen matje. Het laat daarna makkelijk los en je kunt het op de beste plek leggen.
• Gebruik voor een album liever een plat zegel dan een hoog, want dikke zegels drukken op de pagina ertegenover.
• Zet het zegel niet op een vouw of op de rand van een pagina.
• Er bestaat ook flexibele lak die minder snel breekt, bedoeld voor post.

Wil je het zegel op een envelop die je verstuurt, kies dan flexibele lak en plak de envelop eerst dicht.

Dat hangt af van de voorwaarden van de maker, dus lees die na. Veel stempelmerken staan toe dat je handgestempelde kaarten verkoopt, soms op voorwaarde dat je de ontwerper vermeldt. Kaarten op grote schaal laten drukken valt daar meestal niet onder.

Printables, digitale stickers en stempelbestanden mag je vaak alleen voor jezelf gebruiken. Doorverkopen, delen of er producten van laten drukken mag dan niet.

Afbeeldingen van Pinterest of andere sites zijn niet zomaar vrij te gebruiken: wie ze plaatst, is vaak niet de eigenaar. Zoek beelden met een vrije licentie of uit het publieke domein, en vermeld de maker als de licentie dat vraagt.

Lees ook: Mag je dit gebruiken? Auteursrecht voor scrappers

Dat hangt af van waarmee je inkleurt. Voor alcoholmarkers heb je inkt nodig die niet uitloopt door alcohol, voor waterverf een waterbestendige inkt.

• Alcoholmarkers: kies een inkt die als geschikt voor alcoholmarkers wordt verkocht. Sommige dye-inkten op waterbasis, zoals Memento, werken daar goed mee.
• Waterverf, aquarelstiften of brushpennen: kies een inkt die als waterproof of archival wordt verkocht.
• Hybride inkten zijn vaak voor allebei geschikt.

Laat de afdruk eerst helemaal drogen. Je kunt de lijnen ook warm embossen, dan lopen ze niet uit. Test een nieuwe combinatie altijd eerst op een restje van hetzelfde papier.

Lees ook: Welke stempelinkt kies je? Dye, pigment en distress uitgelegd

Gebruik ze ook buiten je pagina's: als label, als sluiting op een envelop of op cadeaupapier. Met een paar trucs worden saaie of dubbele stickers weer bruikbaar:

• Kleur ze bij met wat aquarel of inkt op een sponsje. Bouw de kleur op in dunne laagjes.
• Groepeer kleine stickers tot een cluster, dan vormen ze één geheel.
• Knip er een deel uit, bijvoorbeeld alleen een bloem of een woord.
• Gebruik letter- en cijferstickers voor data en titels.
• Ruil ze met andere scrappers of geef ze aan kinderen.

Koop pas nieuwe stickers als je weet waarvoor je ze nodig hebt. Kleine labels en randjes raken meestal het eerst op.

Embellishments zijn alle kleine versieringen die je op een pagina plakt om hem af te maken. Het woord komt uit het Engels, en je mag ook gewoon versieringen zeggen.

• papier: die-cuts (uitgestanste vormen), labels, tags en bloemen van papier
• stickers: in alle maten, ook letters en cijfers
• plat materiaal: washi tape, lint, touw en kant
• met volume: knopen, brads, enamel dots (glanzende stipjes), chipboard, houten vormpjes en pailletten
• gevonden spullen: kaartjes, bonnetjes, gedroogde bloemetjes en stukjes stof

Je hoeft niets nieuws te kopen. Restjes papier en dingen uit je eigen lade werken net zo goed. Let bij alles wat dik is op de dikte in je album, want het drukt tegen de pagina ertegenover.

Lees ook: Embellishments kiezen en plaatsen, zonder dat het druk wordt

Op donker papier heb je dekkende inkt nodig, zoals pigmentinkt of Distress Oxide. Dye-inkt trekt in en is dan bijna niet meer te zien. Toch valt ook dekkende witte inkt op zwart papier vaak flauw uit.

Het meest dekkende resultaat krijg je met embossinginkt en wit, goud of zilver embossingpoeder dat je smelt. Andere opties:

• Stempel op wit of licht papier, knip het uit en plak het op je donkere pagina.
• Schrijf of teken met een dekkende witte gelpen of verfstift.

Andersom geldt hetzelfde: heel lichte kleuren, zoals zachtroze, zijn op wit papier nauwelijks te zien. Stempel die liever op gekleurd papier.

Lees ook: Welke stempelinkt kies je? Dye, pigment en distress uitgelegd

Ja, voor veel stempelkussens zijn navulflesjes in dezelfde kleur te koop. Druppel een beetje inkt verspreid over het kussen, strijk het uit met de achterkant van een lepeltje of een plat spateltje en laat het even intrekken voor je stempelt.

Doe liever te weinig dan te veel, want een te nat kussen geeft vlekkerige, uitgelopen afdrukken. Gebruik altijd dezelfde soort inkt, dus dye bij dye en pigment bij pigment. Zelfinktende stempels kun je vaak bijvullen met inkt van de fabrikant.

Sluit kussens na gebruik goed af. Veel scrappers zetten ze op hun kop, zodat de inkt aan de bovenkant blijft.

Lees ook: Welke stempelinkt kies je? Dye, pigment en distress uitgelegd

Een eyelet is een metalen oogje dat een gaatje in papier versterkt en versiert. Je gebruikt het voor een lintje, touwtje of ring, of gewoon als klein accent.

• Een tag of label met een lint of touwtje erdoor.
• Een rand van meerdere eyelets langs een titel of foto.
• Een gaatje in een pagina dat niet mag inscheuren, bijvoorbeeld bij een ring of een koordje.
• Een kader of hoekje van een foto of kaartje.

Eyelets zijn er in verschillende kleuren, vormen en maten, meestal van ongeveer 3 tot 6 mm. Ze hebben een gaatje nodig dat bij hun maat past. Een brad is iets anders: die sluit het gaatje af en houdt lagen aan elkaar. Hoe je een eyelet zet, staat bij het gereedschap.

Lees ook: Scrapbooktermen uitgelegd, van brads tot vellum