Journaling en verhalen

Schrijf op wat je over tien jaar niet meer weet, want de foto laat al zien hoe het eruitzag. Journaling is de tekst die je bij je foto's zet, en die hoeft niet lang of mooi te zijn.

Deze vragen helpen je op gang:

• Wie staan erop en wat deden jullie?
• Waar en wanneer was het?
• Waarom maakte je juist deze foto?
• Wat zei iemand, wat rook of hoorde je?
• Hoe voelde je je op dat moment?

Kies er één of twee en schrijf zoals je het aan een vriendin zou vertellen. Kleine details, zoals een grapje of het eten, maken het verhaal later het levendigst.

Lees ook: Wat schrijf je bij je foto's? Journaling in je scrapbook

Begin klein: een datum en drie zinnen over je dag zijn genoeg voor je eerste pagina. Spelling, zinsbouw en netheid doen er niet toe. Het boek is van jou.

Kies een schrift dat je fijn vindt, maar niet zo kostbaar dat je bang bent om erin te beginnen. Spreek een vast moment af, bijvoorbeeld na het avondeten of voor het slapen, en leg het boek met een pen op een plek waar je het ziet. Weet je niets, gebruik dan een schrijfvraag zoals 'Wat was vandaag het beste moment?'. Na een paar weken merk je vanzelf welke vorm bij je past.

Een fineliner met pigmentinkt is de veiligste keus: die is waterbestendig, verbleekt nauwelijks en vlekt niet als hij eenmaal droog is. Een bekend voorbeeld is de Sakura Pigma Micron, maar ook andere merken maken goede pigmentfineliners.

• Op donker papier werkt een witte gelpen, zoals de Uni-ball Signo of de Gelly Roll.
• Gelpennen hebben even tijd nodig om te drogen, dus veeg er niet meteen overheen.
• Een balpen vlekt soms op glad papier en kan op foto's doordrukken.

Kies vooral een pen die prettig in je hand ligt en test hem eerst op een restje van je papier.

Lees ook: Welke pen gebruik je in je scrapbook en journal

Ja, gebruik het gerust, want je handschrift is voor wie het album later leest vaak het waardevolste deel van de pagina. Kinderen en kleinkinderen herkennen jou erin, en dat lukt met een getypt lettertype niet.

Wil je het toch rustiger laten ogen, dan helpt dit:

• Schrijf op een apart kaartje of strookje. Mislukt het, dan begin je opnieuw zonder je pagina te verpesten.
• Trek dunne potloodlijntjes en gum ze na het schrijven weg.
• Schrijf langzamer en iets kleiner dan je gewend bent.

Wil je echt niet zelf schrijven, dan kun je je tekst ook typen en uitprinten.

Lees ook: Wat schrijf je bij je foto's? Journaling in je scrapbook

Maak het zo klein dat het altijd lukt, bijvoorbeeld één zin per dag of drie korte punten. Wie elke dag een volle pagina wil, haakt meestal na een paar weken af.

• Kies een vast moment en koppel het aan iets wat je toch al doet.
• Leg je boek en pen zichtbaar neer.
• Werkt dagelijks niet, schrijf dan één keer per week een overzicht.
• Houd je dagboek los van je planner, zodat het geen takenlijst wordt.
• Sla je dagen over, schrijf dan gewoon verder bij vandaag.

Laat versieren een extraatje zijn. Het schrijven is wat je later terugleest.

Lees ook: Je journal volhouden, ook na de eerste weken

Schrijf één gewoon detail op, want juist die alledaagse dingen vind je later het leukst om terug te lezen. Wat je at, het weer, een liedje dat je steeds hoorde of iets wat je kind zei: over een paar jaar is dat precies het leven dat je bent vergeten.

Andere ideeën:

• een citaat of een zin die je raakte
• één ding waar je dankbaar voor bent
• wat je morgen anders wilt doen
• een klein tekeningetje of een bonnetje

Een lege dag leeg laten mag ook. Een dagboek is geen verplichting.

Lees ook: Je journal volhouden, ook na de eerste weken

Prompts zijn korte schrijfvragen die je op weg helpen als je niet weet waar je moet beginnen. Je kiest er één en beantwoordt die in een paar zinnen bij je foto of in je journal.

Voorbeelden:

• Wat wil ik over tien jaar nog weten van deze dag?
• Hoe ziet een gewone ochtend bij ons eruit?
• Wat is op dit moment mijn favoriete plek in huis, en waarom?
• Wat zou ik mijn jongere zelf hierover vertellen?

Maak een lijstje in de achterkant van je boek of op je telefoon. Zo heb je altijd een vraag bij de hand als je vastloopt.

Lees ook: Wat schrijf je bij je foto's? Journaling in je scrapbook

Beide kan, maar de meeste scrappers maken eerst de pagina en laten een plek vrij voor de tekst. Leg tijdens het opbouwen een leeg kaartje of stukje papier neer waar de journaling komt, zodat die ruimte niet ongemerkt volloopt met versiering.

Heb je een lang verhaal, schrijf dan eerst je tekst in klad. Dan weet je hoeveel ruimte je nodig hebt en ontwerp je de pagina eromheen. Dat voorkomt dat je achteraf alles in een hoekje moet proppen.

Lees ook: Een layout opbouwen in vaste stappen

Zo lang als het verhaal nodig heeft. Een korte regel is net zo goed als een hele pagina. Een bijschrift met wie, wat, waar en wanneer is al veel waard, en één zin is altijd beter dan niets.

Wil je meer kwijt, vertel dan ook het waarom: wat het moment betekende of hoe je je voelde. Lange teksten passen prima op een pagina. Schrijf kleiner, gebruik een extra kaart of geef een dag een hele spread. Op sociale media zie je vaak korte zinnetjes, maar dat zegt niets over hoe het moet.

Lees ook: Wat schrijf je bij je foto's? Journaling in je scrapbook

Maak extra schrijfruimte die je kunt openklappen of uittrekken, of kort je tekst in. Bijvoorbeeld:

• een envelopje met een uitgeschreven brief erin
• een flap die over een deel van de pagina valt
• een label of tag die je in een vakje steekt
• een kaart achter een foto die je eruit kunt schuiven
• een extra pagina of de achterkant

Inkorten werkt ook: lees je tekst na en schrap wat de foto al laat zien. Schrijf je de tekst voortaan eerst in klad, dan houd je bij het ontwerpen al rekening met de ruimte.

Lees ook: Envelopjes, flapjes en verborgen journaling

Nee. Begin gewoon weer bij vandaag en haal alleen in wat je echt wilt bewaren. Wie eerst alle gemiste weken wil bijwerken, komt vaak niet meer verder.

Wil je toch iets van de gemiste periode vastleggen, maak dan één inhaalpagina met een lijstje van hoogtepunten, een paar foto's of een kaartje. Notities op je telefoon of geeltjes helpen ook: schrijf een paar trefwoorden op als je geen tijd hebt en werk ze later uit. Een album of journal hoeft niet strikt op volgorde.

Lees ook: Achter met je album: moet je alles op volgorde scrappen?

Schrijf langzamer, dat maakt het meeste verschil. Daarnaast helpt dagelijks een paar minuten oefenen.

• Kies een handschrift dat je mooi vindt en schrijf het een week lang elke dag na.
• Gebruik een pen met wat weerstand, zoals een fineliner, in plaats van een gladde balpen.
• Trek potloodlijntjes, zodat je letters even hoog blijven.
• Zit ontspannen en houd je pen niet te krampachtig vast.
• Oefen op klad voordat je op je pagina schrijft.

Het doel is leesbaar, niet perfect. Een eigen, wat schots handschrift is helemaal goed.

Dek de fout af of maak hem onderdeel van de pagina. Weggooien is meestal niet nodig.

• Plak er een kaartje, label of stukje papier over en schrijf opnieuw.
• Zet er een sticker of strookje washi tape op.
• Gebruik correctietape bij een klein woord.
• Streep het woord door en schrijf verder. Dat hoort bij een dagboek.

Scheur liever geen bladzijde uit een gebonden boek. Vaak komt dan ook de bijbehorende pagina aan de andere kant los. Schrijf je voortaan op een losse kaart, dan kun je bij een fout gewoon een nieuwe pakken.

Lees ook: Een foutje op je pagina herstellen

Maak eerst een mindmap op een kladblaadje. Schrijf het onderwerp of de titel in een cirkel in het midden en zet daaromheen losse woorden, data, namen en herinneringen. Verbind wat bij elkaar hoort met lijntjes.

Netheid en hele zinnen zijn niet nodig. Afkortingen en steekwoorden zijn juist handig. Kijk daarna welke lijn het sterkst is en schrijf daar je tekst over. Wil je de mindmap zelf op je pagina gebruiken, dan kun je hem scannen of erop plakken als achtergrond.

Lees ook: Wat schrijf je bij je foto's? Journaling in je scrapbook

Schrijf minstens één keer de volledige naam op, met de relatie en het jaar erbij. Voor jou is 'oma' duidelijk, maar over vijftig jaar weet niemand meer welke oma je bedoelde.

• Zet voorin het album een lijst met voornamen, achternamen en hoe iedereen familie is.
• Schrijf onder groepsfoto's de namen van links naar rechts.
• Noteer op de achterkant van losse foto's naam en datum, met een zacht potlood of een fotoveilige pen. Druk niet hard.

Noem ook de plaats. Dat helpt later bij het terugvinden van familie en plekken.

Lees ook: Een familiealbum maken met oude foto's en documenten

De ik-vorm is het meest gebruikelijk en voelt het persoonlijkst, als een brief of dagboek. Maak je het album voor anderen, bijvoorbeeld voor je kinderen of als familiealbum, dan kan de derde persoon duidelijker zijn.

Je kunt ook mengen: schrijf je verhaal in de ik-vorm en zet in een kort bijschrift de volledige namen erbij. Een mooie variant is een brief aan iemand op de foto, zoals 'Lieve Sem, je was drie toen…'. Kies per album één vorm, dan leest het rustiger.

Gebruik dikker papier en een pen met minder natte inkt. Bij doorschijnen zie je de tekst aan de achterkant, bij doordrukken komt de inkt er echt doorheen.

• Papier vanaf ongeveer 90 g/m² schijnt meestal minder door, maar het verschilt per papiersoort.
• Fineliners en gelpennen drukken minder snel door dan dikke stiften of een vulpen met veel inkt.
• Alcoholmarkers gaan door bijna elk gewoon papier heen.
• Test je pen eerst op de achterste bladzijde van je boek.

Schijnt het toch door, plak dan een kaartje of stukje papier op de achterkant.

Lees ook: Een notitieboek kiezen waar inkt niet doorheen komt

Ja, dat mag, en voor lange verhalen is het vaak handig. Typ je tekst, kies een leesbaar lettertype en print op stevig, zuurvrij papier. Knip het daarna in stroken of kaartjes en plak die op je pagina.

Let op: inkt van een inkjetprinter kan uitlopen als hij nat wordt, laserprints zijn wat steviger. Combineer gerust: een getypt verhaal met een handgeschreven datum of titel. Zo bewaar je ook iets van je eigen handschrift.

Lees ook: Hybride scrapbooken: digitaal printen, op papier afmaken

Verberg je tekst achter of onder iets op de pagina. Dat heet verborgen journaling. Zo blijft de pagina mooi en ligt je verhaal niet voor het grijpen.

• Schrijf op een kaart die je achter een foto schuift.
• Stop een opgevouwen brief in een envelopje.
• Maak een flap die je moet openklappen.
• Plak het envelopje dicht als het echt alleen voor jou of voor later is.

Is het heel persoonlijk, overweeg dan een apart schrift naast je album.

Lees ook: Envelopjes, flapjes en verborgen journaling

Schrijf in de taal waarin je denkt. Dan klinkt je tekst het meest als jij. Veel scrappers kiezen voor Engels omdat het materiaal en de voorbeelden Engelstalig zijn, maar dat is geen reden om het ook zelf te doen.

Denk ook aan wie het later leest. Is je familie tweetalig, dan kun je mengen of een korte vertaling toevoegen. Dialect of typische uitdrukkingen mogen er gewoon in. Die maken het juist herkenbaar.

Noteer minstens de datum en waar het vandaan komt. Zonder die gegevens weet je later niet meer waarom je het bewaarde.

• Bij een knipsel: de naam van de krant of het tijdschrift en de datum van verschijnen.
• Bij een kaartje of toegangsbewijs: met wie je ging en wat je ervan vond.
• Bij een bonnetje: wat je kocht en waarom dat bijzonder was.

Eén of twee zinnen eronder of ernaast is genoeg. Dun thermisch papier van bonnetjes vervaagt vaak. Schrijf belangrijke details er daarom apart bij of maak er een kopie of foto van.

Lees ook: Kaartjes, bonnetjes en krantenknipsels bewaren in je album

Kies een paar vaste vragen en beantwoord die kort, liefst als lijstje. Bijvoorbeeld:

• de mooiste momenten van het jaar
• iets moeilijks en wat je ervan leerde
• favoriete boeken, muziek of plekken
• een paar cijfers, zoals hoeveel keer je verhuisde of op vakantie ging
• wat je meeneemt naar volgend jaar

Het kiezen van foto's gaat makkelijker als je je favorieten het hele jaar door markeert op je telefoon. Dan hoef je in december niet door duizenden foto's heen.