Een layout opbouwen in vaste stappen

Je hebt een stapel foto's, een vel mooi papier en zin om te beginnen. Je plakt de foto midden op het vel, en een uur later blijkt er geen plek meer te zijn voor de titel. Dat overkomt bijna iedere scrapper een keer. Met een vaste volgorde voorkom je het: eerst kiezen, dan schuiven, dan pas plakken.

Een layout is één pagina, of twee pagina's naast elkaar, met foto's, papier, tekst en versiering. De stappen hieronder werken voor elk formaat, van 30,5 x 30,5 cm (12 x 12 inch) tot A4 of kleiner.

Begin bij de foto en het verhaal

Er zijn drie ingangen: de foto's, het papier of het verhaal. Ervaren scrappers beginnen meestal bij de foto. Die bepaalt hoeveel ruimte je nodig hebt, waar de rest kan liggen en welke kleuren passen. Het blauw van een jas of het rood van aardbeien is vaak precies de accentkleur die je zoekt.

Schrijf er meteen één zin bij: wat wil je over tien jaar nog weten van dit moment? Die zin houdt je op koers als je straks twijfelt tussen twee papiertjes. Een verhaal met meerdere foto's kun je ook als een reeks leggen, in de volgorde waarin het gebeurde.

Beginnen bij het papier mag ook, bijvoorbeeld als je een collectie hebt waar je al tijden naar kijkt. Zoek dan foto's die erbij passen. Past een foto of kaartje echt niet, bewaar het dan voor een andere pagina of stop het in een envelopje op de pagina.

Stel een klein setje samen

Pak uit je voorraad alleen wat bij deze foto past: een achtergrond, twee of drie designpapieren (bedrukt papier), wat cardstock (stevig, effen papier) voor de matjes, een handje embellishments (versieringen zoals stickers, knoopjes en stansvormen), letters voor de titel en een pen. De rest gaat even van tafel.

Zo'n mini-setje scheelt veel keuzestress. Je hoeft je er niet strikt aan te houden: tijdens het schuiven merk je vanzelf dat iets niet werkt of dat er nog iets mist. Maak je ook niet druk om precies de juiste tint.

Eerst alles neerleggen

Leg alles los op de achtergrond, te beginnen met de grootste delen: papierlaagjes en foto's. Schuif tot de foto een duidelijke plek heeft en er ruimte overblijft. Leg de matjes er los onder om te zien hoe groot ze moeten worden.

Leg ook de titel en de tekst er al bij, al is het maar als strookje kladpapier. Juist die twee worden vaak vergeten tot alles vastzit. Knip of snijd je foto's pas bij als je zeker weet waar ze komen.

Maak dan een foto met je telefoon. Op een klein scherm zie je veel sneller of de pagina scheef hangt, te vol is of een lege plek heeft die niet klopt. Bewaar die foto: als je straks alles optilt om te plakken, leg je het aan de hand daarvan weer precies terug.

De grootste valkuil zit hier: al gaan versieren voordat de indeling vastligt. Laat de kleine dingen nog even liggen tot de foto, de titel en de tekst hun plek hebben.

De volgorde van plakken

Plak van achter naar voren. Wat onderop ligt, gaat eerst vast.

1. Achtergrond. Wil je het vel bijsnijden, inkten, verven of besproeien, doe dat nu. Met foto's erop gaat dat niet meer, en verf of spray moet eerst goed droog zijn.
2. Papierlaagjes en matjes. Een matje is een laagje papier achter een foto, meestal zo'n halve centimeter groter. Plak de foto op het matje en daarna het matje op de pagina.
3. Foto's. Plak ze stevig vast op de plek van je testfoto.
4. Titel. Die is groot en vraagt de meeste ruimte, dus die zet je voor de tekst.
5. Journaling, de tekst die je erbij schrijft. Schrijf voordat er versiering ligt: met knoopjes en foamtape in de weg schrijf je niet prettig.
6. Versiering, van groot naar klein. De kleinste details en wat in de hoogte steekt, zoals stukjes op foamtape, komen als laatste.

Er is één belangrijke uitzondering. Wat onder een foto of laag uit moet piepen, zoals een label, een blaadje of het eind van een lint, plak je vóór die laag. Bepaal dus al bij het los leggen wat onder wat ligt. Wie dat vergeet, moet later een foto lostrekken of het lint er los op leggen, en dat zie je.

Zo test je de plek van titel en tekst

Titel en tekst zijn het lastigst om te verschuiven, want wat geschreven of geplakt is, zit vast. Test ze daarom altijd eerst.

• Maak de titel los op een strook papier, of leg letterstickers eerst op de pagina terwijl ze nog op hun vel zitten. Drie tot vijf woorden is meestal genoeg.
• Knip een stuk kladpapier op de maat van je tekstvak en schrijf je echte tekst erop, in je eigen handschrift. Dan zie je meteen of hij past of dat je moet inkorten.
• Kijk of je oog een logische route volgt: van de titel naar de foto naar de tekst. Een titel die ver van de foto staat, voelt al snel los.
• Probeer je pen eerst op een restje van hetzelfde papier. Sommige papieren laten inkt uitlopen of vlekken.
• Trek dunne potloodlijntjes om recht te schrijven of te plakken en gum ze weg als de inkt goed droog is.
• Durf je niet rechtstreeks op de pagina te schrijven, zet je tekst dan op een los kaartje of label. Gaat het mis, dan kost het je één kaartje en niet de hele pagina.

Sta even op en bekijk de pagina van een afstand, of zet hem rechtop tegen de muur. Van dichtbij zie je details, van een meter afstand zie je de verhoudingen.

Wanneer is een pagina af

Een pagina is niet af als elk plekje vol is, maar als hij klopt. Loop deze vragen langs:

• Is in één oogopslag duidelijk welke foto de hoofdrol speelt?
• Begrijpt iemand over een paar jaar wat er gebeurde, wie erbij was en wanneer? Zet de datum erbij, ook als die nu vanzelfsprekend lijkt.
• Weet je oog waar het moet kijken, of springt het heen en weer?
• Helpt elke versiering het verhaal, of ligt hij er alleen omdat hij mooi is?
• Zijn er nog rustige plekken? Lege ruimte rond de foto of titel geeft lucht.

Twijfel je of er nog iets bij moet, laat het dan weg. Vaak wordt een pagina beter van één ding minder dan van één ding meer. Laat hem een nacht liggen en kijk morgen opnieuw; dan zie je meestal meteen of er iets mist.

Kijk tot slot even praktisch. Past de pagina in een hoes of in je album, sluit het boek nog goed, en zit alles stevig vast? Dikke versiering ligt het prettigst bij de randen, niet op de plek waar je bij het omslaan de pagina vastpakt.

Het stappenplan om naast je te leggen

1. Kies je hoofdfoto en schrijf in één zin wat je wilt onthouden.
2. Leg een klein setje klaar: achtergrond, twee of drie papieren, cardstock, wat versiering, letters en een pen.
3. Leg de grootste delen los neer: papierlaagjes en foto's.
4. Leg strookjes neer voor de titel en de tekst.
5. Bepaal wat onder wat moet liggen.
6. Maak een foto van de losse opzet en bekijk die op je scherm.
7. Snijd foto's en matjes pas bij als de plek vastligt.
8. Bewerk de achtergrond als dat nodig is en laat hem drogen.
9. Plak van achter naar voren: achtergrond, matjes, foto's.
10. Test titel en tekst op kladpapier en plak of schrijf ze dan.
11. Voeg de versiering toe, van groot naar klein, en stop voordat het vol voelt.
12. Zet de datum erbij, bekijk de pagina van een afstand en laat hem een nacht liggen.