Lagen en diepte op je pagina

Leg een foto plat op een vel papier en hij ligt daar gewoon. Leg er een stukje ander papier onder, schuif er een label half onder en til één bloemetje op met een plakkertje, en ineens heeft de pagina diepte. Je wilt hem bijna aanraken. Dat is het hele geheim van lagen: niet meer spullen, maar spullen die op elkaar rusten.

Waarom lagen een pagina rijker maken

Lagen geven je foto een anker. Een foto die direct op de achtergrond zit, zweeft. Met een rand papier eronder, een tweede vel dat iets uitsteekt of een strook die eronderdoor loopt, krijgt hij een plek waar hij bij hoort.

Ze sturen ook het oog. Waar de meeste lagen samenkomen, kijk je als eerste. Daarom bouw je ze op rond wat je wilt laten zien, meestal je hoofdfoto of de titel.

En lagen vertellen iets. Een stukje kaart van de route, een bonnetje dat half onder de foto uitsteekt, een randje kant van oma's tafelkleed: elke laag voegt een stukje van het verhaal toe. Een vlakke pagina kan prachtig zijn, maar een gelaagde pagina voelt als een bewaard moment.

Bouw op van groot naar klein

De makkelijkste manier om lagen rustig te houden is een vaste volgorde. Veel ervaren scrappers werken zo:

1. De achtergrond: een heel vel cardstock (stevig, effen papier) of designpapier.
2. Een paneel: een kleiner stuk ander papier, iets scheef of recht, dat het middendeel van de pagina afbakent.
3. Matten: één of twee lagen papier direct onder de foto, elk een paar millimeter groter.
4. De foto.
5. Kleine dingen: labels, stickers, een stukje lint, een woord.

Werk dus van grote vlakken naar kleine details. Wie andersom begint, met de leuke kleine dingen eerst, eindigt vaak met een pagina waarop alles even hard schreeuwt.

Leg alles eerst los neer, zonder lijm. Schuif, draai, haal weg. Maak er een foto van met je telefoon en bekijk die: op een klein schermpje zie je direct of de pagina scheef hangt of ergens te vol is. Pas als het klopt, ga je plakken.

Hoeveel lagen is genoeg?

Er is geen vast getal, maar een paar vuistregels helpen:

• Onder een foto zijn twee of drie lagen meestal genoeg. Daarboven wordt het een stapeltje in plaats van een lijst.
• Kies één plek waar de lagen samenkomen. Een tweede, kleinere cluster aan de andere kant van de pagina mag, als tegenwicht.
• Hoe meer foto's, hoe minder lagen en versiering per foto.
• Laat lege ruimte staan. Die rust maakt dat je de lagen juist ziet.

Twijfel je of het af is, stop dan een stap eerder dan je van plan was. Een laag toevoegen kan later altijd nog. Er een weghalen die al vastzit, is lastig.

Foamtape en andere manieren om te tillen

Foamtape is dubbelzijdig plakband met een laagje schuim ertussen. Je hebt het op rol en als losse blokjes of rondjes, vaak foam squares, pop dots of 3D-plakkers genoemd. Wat je ermee optilt, gooit een kleine schaduw op de laag eronder. Dat is precies wat het effect geeft.

Een paar manieren om het te gebruiken:

• Til je hoofdfoto op met een paar blokjes. Zet ze niet alleen in de hoeken, maar ook een of twee in het midden, anders zakt de foto door.
• Plak bij een uitgestanste bloem van een paar lagen alleen onder de bovenste blaadjes een stukje foam. Dan komen ze los van de onderste laag en krijg je een echte bloem in plaats van een plat plaatje.
• Zet een uitgesneden titel op foamtape boven een donkerdere ondergrond. De schaduw maakt de letters beter leesbaar op een drukke achtergrond.
• Bij dunne, fijne vormen kun je smalle stukjes foam onder de bredere delen zetten. Het is wat gepriegel, maar de schaduw is het waard.

Wissel hoogtes af. Een pagina waarop alles even hoog op foam staat, is net zo vlak als een pagina zonder foam. Combineer platte stickers op de achtergrond met dikkere stickers of chipboard (stevig karton met een print) ervoor, en je titel krijgt vanzelf diepte.

Er zijn ook manieren om diepte te maken zonder foam:

• Lijm papier alleen in het midden. De randen blijven los en krullen een beetje op. Dat geeft een luchtige, zachte laag.
• Buig de blaadjes van uitgestanste bloemen en vlinders voorzichtig omhoog over je vinger of een pen.
• Leg vellum (doorschijnend papier) onder of over een laag. Je ziet de onderste laag nog vaag, wat een zachte, diepe indruk geeft.
• Schuif een foto voor een paar stelen van bloemen langs. Dan lijkt het alsof de bloemen erachter groeien.

Lagen netjes houden

Lagen worden rommelig als er geen samenhang in zit. Dit helpt:

• Werk met een beperkt palet, twee of drie kleuren, afgestemd op je foto. Kies de kleuren uit de foto zelf.
• Gebruik voor dezelfde soort elementen hetzelfde papier. Alle hartjes in hetzelfde rood, alle blaadjes in hetzelfde groen. Dat geeft rust.
• Groepeer. Drie dingen die elkaar overlappen in de hoek van een foto lezen als één geheel. Dezelfde drie dingen verspreid over de pagina lezen als losse rommel.
• Laat versieringen een hoek van de foto net overlappen, dan horen ze erbij.
• Zorg dat alles kleiner is dan de foto. Versiering hoort te helpen, niet te concurreren.
• Is er al veel kleur en contrast, dan heb je weinig extra's nodig.

Zorg ook voor een onderliggende orde. Een onzichtbaar raster, waarbij de randen van je panelen en foto's op dezelfde lijnen uitkomen, houdt zelfs een volle pagina leesbaar. Eén element mag daarna schuin, zoals een label of een strook tape. Juist omdat de rest recht staat, valt dat op.

Textuur met papier, stof en reliëf

Diepte zit niet alleen in hoogte. Ook verschil in oppervlak maakt een pagina rijker. Glad naast ruw, glanzend naast mat, papier naast stof.

• Wissel papiersoorten af: glad cardstock, kraftpapier, parelmoerpapier, vellum.
• Scheur randen. Druk een metalen liniaal op het papier en trek het papier er met je andere hand langs omhoog. Wil je een vrijere vorm, trek dan eerst met een natte kwast een lijn; het papier scheurt daar makkelijker.
• Maak randen ruw met een schaar of schuurpapier en wrijf er een beetje inkt over. Probeer het eerst op een restje.
• Gebruik stof: een reepje lint, jute, kant, een lapje katoen, een knoopje.
• Embossen geeft reliëf in het papier zelf. Met een embossingfolder (een mal met een patroon) druk je een structuur in een vel cardstock, zonder dat het veel dikker wordt.
• Een naad met de naaimachine rond een paneel houdt de laag vast én voegt textuur toe.
• Witte verfspetters of een beetje inkt over meerdere lagen heen verbinden ze met elkaar.

Snijd ook eens een vorm uit designpapier en leg die als losse laag terug. Bloemen uit een print knippen (dat heet fussy cutting) is een goedkope manier om restjes te gebruiken en geeft meteen een extra laag.

Diepte zonder dat je album te dik wordt

Elke laag kost ruimte in je album. Een paar pagina's met dikke versiering en een album gaat al gauw wijd openstaan of de hoezen trekken scheef. Zo houd je het in de hand:

• Houd de dikste lagen weg van de rug van het album. Daar knelt het het eerst.
• Gebruik foamtape vooral voor één of twee dingen per pagina, niet voor alles.
• Kies dunne manieren van diepte: papier dat alleen in het midden vastzit, vellum, embossing, gescheurde randen. Ze geven veel effect met bijna geen dikte.
• Leg een dikke pagina naast een rustige, vlakkere pagina. Dat is fijn voor het oog én voor het album.
• Wissel pagina's met veel reliëf af met pagina's zonder, of verspring de dikke plekken zodat ze in het dichte album niet op elkaar liggen.
• Een album met een losse rug, zoals een schroefalbum of ringband, geeft meer ruimte dan een vast gebonden boek.

Bewaar een dik album met veel reliëf liever plat dan rechtop, in zijn eigen doos of op een plank, en leg er niets zwaars op. Dan blijven je opgetilde lagen ook echt opgetild.

Begin met één foto

Wil je het uitproberen, neem dan een pagina met één foto. Leg er een paneel en een mat onder, til de foto op een paar plekken op, en zet een klein groepje van drie dingen in één hoek. Kijk wat het doet. Voor je het weet ga je de restjes papier anders bekijken: niet als afval, maar als je volgende laag.