Scrapbook, fotoboek of fotoalbum: wat past bij jou

Je hebt duizenden foto's op je telefoon en een paar dozen afdrukken in een la. Ergens wil je er een boek van maken, maar welk? Een scrapbook, een gedrukt fotoboek en een klassiek fotoalbum lijken op elkaar, maar ze vragen elk iets anders van je en ze geven elk iets anders terug.

Het verschil in één zin

Een fotoalbum bewaart foto's. Een fotoboek laat foto's zien, netjes opgemaakt en gedrukt. Een scrapbook vertelt een verhaal, met foto's als één van de ingrediënten.

In een fotoalbum plak of schuif je afdrukken, soms met een korte notitie erbij. In een scrapbook komen daar papier, tekst in je eigen handschrift, kaartjes, krantenknipsels en kleine versieringen bij. Elke pagina wordt een soort collage. Een fotoboek ontwerp je op de computer of telefoon en laat je drukken, als een echt boek.

Het klassieke fotoalbum

Albums bestaan al sinds het midden van de negentiende eeuw. Er zijn grofweg twee soorten.

In een insteekalbum schuif je foto's in doorzichtige vakjes. Het is de snelste manier om een stapel afdrukken op te bergen: je kunt in een avond een heel jaar doen. Het nadeel is dat de vakjes de maat en de plek bepalen. Meestal zijn dat liggende foto's van 10 x 15 cm, keurig onder elkaar. Ruimte voor tekst is er nauwelijks, en het plastic slijt en kan krassen geven bij het in- en uitschuiven.

In een plakalbum heb je stevige bladen, vaak met een vel pergamijn (dun, doorschijnend papier) ertussen om de foto's te beschermen. Je zet de foto's vast met fotohoekjes of met zuurvrije plakstrookjes, en daardoor kun je verschillende maten combineren en ernaast schrijven. Met fotohoekjes kun je een foto er later ook weer uithalen zonder hem te beschadigen.

Wees voorzichtig met zelfklevende albums met een plakkerige laag en een doorzichtig vel erover. Ze zijn makkelijk, maar de lijm kan na jaren gaan vergelen of de foto's juist zo vastzetten dat ze er niet meer uit willen. Voor foto's die je lang wilt bewaren, zijn fotohoekjes of insteekvakjes van veilig plastic een betere keus.

Het gedrukte fotoboek

Een fotoboek is het snelst als je foto's vooral digitaal zijn. Je kiest een formaat, sleept je foto's in een sjabloon en een paar dagen later ligt er een gebonden boek op de mat. Grote foto's over een hele pagina zien er vaak mooier uit dan in een album, en korte bijschriften typ je er zo bij.

Een groot voordeel: je kunt het zo vaak bestellen als je wilt. Iedereen in de familie kan hetzelfde boek krijgen. Dat lukt met een scrapbook nooit.

Wat je mist, merk je pas als je het boek vasthoudt. Alles is plat. Er zit geen echt kaartje van de dierentuin in, geen briefje van oma in haar eigen handschrift, geen stukje stof. Een fotoboek komt uit een sjabloon en voelt daardoor minder als iets dat jij met je handen hebt gemaakt. Voor sommige mensen is dat juist prettig, voor anderen is dat precies het gemis.

Nog een praktische les van scrappers: bewaar je eigen ontwerp of de losse pagina's als bestand. Diensten stoppen soms, en dan ben je je voorbeelden en ontwerpen kwijt. Met de pagina's als afbeelding op je eigen schijf kun je altijd ergens anders opnieuw laten drukken.

Het scrapbook

Een scrapbook vraagt de meeste tijd, maar geeft ook het meeste terug. Je kiest per pagina een paar foto's die bij elkaar horen, en je schrijft op wat je je erbij herinnert. Wie er was, wat er werd gezegd, waarom dit moment ertoe deed.

Juist die tekst maakt het verschil. Over dertig jaar weet niemand meer waarom die ene foto op het strand zo grappig was, tenzij je het hebt opgeschreven. En de kaartjes, bonnetjes en tekeningetjes die je erbij plakt, zijn soms dierbaarder dan de foto zelf.

Een scrapbook is een uniek exemplaar. Als je het met anderen wilt delen, kun je de pagina's scannen; dat is ook precies waar Scrappd voor bedoeld is.

Tijd, kosten en duurzaamheid naast elkaar

Tijd:

• Een insteekalbum vul je het snelst, als je de afdrukken eenmaal hebt.
• Een fotoboek vraagt vooral tijd voor het kiezen van foto's. Het ontwerpen zelf gaat snel als je een vast sjabloon gebruikt.
• Een plakalbum kost meer tijd, een scrapbook het meest. Reken eerder op een avond per pagina dan op een avond per album.

Kosten:

• Een fotoboek betaal je in één keer, en de prijs hangt vooral af van het aantal pagina's, het formaat en de papiersoort.
• Bij een album betaal je het album en de afdrukken.
• Een scrapbook kan goedkoop of duur zijn, afhankelijk van hoeveel papier en versieringen je koopt. Met een klein budget en wat je al in huis hebt, kom je een heel eind.

Duurzaamheid:

• Een goed plakalbum met zuurvrij karton en pergamijn gaat heel lang mee, zolang het droog en uit de zon staat.
• Fotoboeken zijn stevig gebonden en goed bestand tegen vaak doorbladeren. Hoe het drukwerk er over tientallen jaren bij staat, verschilt per papiersoort en drukmethode.
• Bij een scrapbook bepaal je het zelf: met zuurvrij papier en lijm blijven foto's het langst mooi. Doorzichtige paginahoezen beschermen de pagina's tegen buigen en vingers.
• Een losse foto op je telefoon is het kwetsbaarst. Als je toestel kapotgaat zonder back-up, ben je alles in één keer kwijt.

Combineren: een fotoboek voor alles, een scrapbook voor de verhalen

Je hoeft niet te kiezen. Veel scrappers doen allebei, en dat werkt verrassend goed.

Maak bijvoorbeeld elk jaar één fotoboek met de mooiste foto's van het hele gezin. Zet het in de woonkamer, waar de kinderen het zelf kunnen pakken. Daarnaast houd je een scrapbook bij voor de momenten met een verhaal: de eerste schooldag, de verhuizing, de vakantie waarin alles misging.

Het fotoboek neemt dan de druk weg. Niet elke foto hoeft in je scrapbook, want hij staat al ergens. Zo kun je in je scrapbook kiezen wat je echt wilt vertellen, zonder achterstand.

Je kunt het ook omdraaien. Maak digitale scrapbookpagina's en laat die als fotoboek drukken. Of laat losse afdrukken van je beste foto's maken en gebruik die in een album met vaste vakjes, met tussendoor een kaartje voor tekst.

Wat past bij een minimalist

Houd je van weinig spullen en rust in huis, dan is één ding per jaar vaak genoeg. Een jaarboek van het formaat 20 x 20 of 21 x 21 cm neemt weinig ruimte in en staat mooi op een plank als je steeds hetzelfde formaat kiest.

Wees streng bij het kiezen. Kies de echte hoogtepunten en laat wazige foto's, dubbele opnames en tien versies van hetzelfde moment weg. Minder foto's maken elke foto sterker.

Wil je toch iets met je handen maken, kies dan een klein album met vaste vakjes voor foto's en kaartjes. Dat geeft een vaste vorm, zodat je niet hoeft na te denken over versieringen. Een kaartje met twee zinnen erbij is genoeg om het verhaal te bewaren.

Uiteindelijk past het boek bij je dat je ook echt afmaakt. Begin met de vorm die het minst tegenhoudt, en kijk na een jaar of je meer wilt.