Scrapbookstijlen: herken ze en vind je eigen stijl

Je bladert door pagina's van anderen en merkt dat sommige je meteen raken en andere je koud laten. Dat zegt al veel over je smaak. Scrappers hebben voor de bekendste manieren van werken namen bedacht, meestal in het Engels. Als je die herkent, wordt het makkelijker om te benoemen wat je mooi vindt, gerichter materiaal te kopen en je eigen pagina's rustiger te maken.

Een stijl is geen regel. Het is een verzameling keuzes die vaak samengaan: welke kleuren, hoeveel versiering, hoeveel lege ruimte en welke materialen. Hieronder de stijlen die je het vaakst tegenkomt.

Clean and simple

Clean and simple, vaak afgekort tot CAS of C&S, is de rustigste stijl. De foto staat voorop, de rest ondersteunt. Kenmerken:

• een effen of licht bedrukte achtergrond, vaak wit of een zachte kleur
• veel lege ruimte rondom de foto
• weinig versiering: een paar stickers, een stempel, een die cut
• designpapier in nette blokken of stroken, in kleuren die bij elkaar passen
• een duidelijke titel en wat journaling (de tekst op je pagina)

Het lijkt makkelijk, maar dat valt tegen. Wie gewend is om veel te stapelen, vindt het lastig om op te houden. Juist omdat er weinig op de pagina staat, ziet iedereen waar het niet klopt: een scheve strook, een rand die net te smal is. Meten met liniaal en potlood voordat je plakt, helpt.

Toch is het een fijne stijl om mee te beginnen. Je hebt weinig materiaal nodig, en je leert wat er gebeurt als je ruimte laat. Een veelgebruikte truc is één opvallende kleur combineren met een bijna witte achtergrond en wat zwart of donkergrijs. Die ene kleur mag dan schitteren, en de pagina blijft toch kalm.

Minimalistisch scrappen

Minimalistisch scrappen gaat nog een stap verder. Soms staat er alleen een foto, een paar regels tekst en één klein accent op een witte pagina. Het verschil met clean and simple is vooral de mate: bij clean and simple mag er nog een collectie papier en een titel met stickers zijn, bij minimalistisch werk haal je weg tot er bijna niets overblijft.

Wat het laat werken is de plaatsing. Zet de foto niet automatisch in het midden, maar bijvoorbeeld in een hoek of op een derde van de pagina. Laat een herhaald element, een lijn of een paar kleine stipjes de lege ruimte in lopen, zodat het geheel bij elkaar blijft. Lege ruimte is dan geen gat, maar adem.

Vintage en shabby chic: het verschil

Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, omdat ze allebei een vleugje vroeger hebben. Ze voelen toch anders.

Vintage wil oud lijken. De kleuren zijn bruin, beige, crème en vergeeld. Randen zijn gescheurd, geschuurd of met inkt donker gemaakt, foto's zijn vaak zwart-wit of sepia. Je ziet papier met oude krantenletters, kraftpapier, kant, metalen sleuteltjes, hoekjes en lijstjes, knopen. Het voelt als een zolderkist met spullen van je oma.

Shabby chic is romantisch en lief. De kleuren zijn pastel: zacht roze, lichtblauw, crème. Je ziet veel bloemen, kant, linten, parels en glimmende steentjes, soms wat spetters verf. Het is ook een beetje gebruikt en verweerd, maar dan op een zoete, frisse manier.

Een snelle vuistregel: zijn je kleuren aards en bruin, dan zit je bij vintage. Zijn ze pastel en bloemig, dan is het shabby chic. Heritage is verwant aan vintage, maar draait om echte oude familiefoto's, vaak aangevuld met spullen van die voorouders.

De Amerikaanse stijl

De Amerikaanse stijl wordt vaak gezien als de klassieke basis waar de rest uit voortkomt. Een of meer foto's staan centraal, en de versiering past bij het onderwerp en bij de kleuren in de foto. Een strandfoto krijgt zand, schelpen en blauw. Pagina's zijn vaak netjes opgebouwd, met rechte blokken papier, een duidelijke titel en stickers of die cuts uit één collectie.

Sommige scrappers zetten daar een Europese stijl tegenover: losser en organischer, met meer lagen, verf en vormen die niet in een raster passen. Het onderscheid is grof en niet iedereen gebruikt het, maar je komt het tegen.

Artsy en mixed media

Artsy en mixed media liggen dicht bij elkaar. Mixed media betekent letterlijk dat je verschillende materialen mengt: verf, gesso (een witte grondlaag), structuurpasta, inkt, stencils, stof, hout, pailletten. De achtergrond wordt zelf een stuk werk, met spetters, vlekken en lagen die doorschijnen.

De kleuren zijn vaak uitgesproken en contrastrijk. De foto blijft meestal het middelpunt, maar zit ingebed in een levendige, gelaagde omgeving. Je hebt er stevig papier voor nodig dat tegen nat werk kan, en wat ervaring met hoe verf en pasta zich gedragen.

Artsy wordt wat ruimer gebruikt, voor pagina's die meer op een kunstwerk lijken dan op een fotoalbum: veel handwerk, getekende lijnen, doodles, collage. Ook free style hoort in dit rijtje. Daar volg je geen vaste lijn en combineer je technieken en stijlen zoals het jou uitkomt. Veel scrappers zitten eigenlijk daar.

Nog een paar namen die je tegenkomt

• Clustering: alle versiering in één deel van de pagina samengebracht, als een tros van lagen, met de rest leeg.
• Natural: gedroogde bloemen, takjes, blaadjes, kraftpapier en raffia.
• Cute: vrolijk, pastel, met lieve figuurtjes.
• Ephemera-stijl: een collageachtige achtergrond met veel gestapelde papiertjes, kaartjes en labels.

Digitaal scrapbooken is geen aparte stijl. Het is een manier van werken, en je kunt er elke stijl mee maken.

Hoe vind je je eigen stijl

Begin bij wat je al mooi vindt. Verzamel twintig of dertig pagina's van anderen die je raken, op een moodboard of gewoon als map met afbeeldingen. Leg ze daarna naast elkaar en kijk wat terugkomt. Zijn het lichte achtergronden of juist donkere? Veel lagen of weinig? Strakke blokken of rommelige randen? Vaak blijkt dat je meer weet dan je dacht.

Kijk ook naar je eigen voorraad. Wat je koopt, verraadt je smaak. Liggen er vooral pastels en kant, of kraftpapier en metalen hoekjes? En wat blijft er steeds liggen, ook al vond je het in de winkel prachtig?

Maak daarna een paar pagina's na die je mooi vindt, met je eigen foto's en materiaal. Zo merk je snel wat natuurlijk aanvoelt en wat je moeite kost. Wie veel pagina's maakt, ziet de eigen stijl vanzelf ontstaan. Dat gaat langzaam, en dat is prima. Eerste pagina's vallen vaak tegen, en daar leer je het meest van.

Het helpt om even bij één stijl te blijven en die goed te leren kennen. Je oog wordt scherper, je weet welke kleuren samengaan en je koopt minder dingen die nooit gebruikt worden. Daarna kun je stukjes van andere stijlen lenen. Juist zo'n mengsel wordt na een tijd je eigen handschrift.

Vraag je ook af wat je met je boek wilt. Wil je vooral verhalen vastleggen en snel werken, dan past een rustige stijl. Wil je vooral creatief bezig zijn met verf en lagen, dan ligt mixed media meer voor de hand.

Mag je stijl per pagina verschillen

Ja. Er is geen enkele regel die zegt dat een album uit één stijl moet bestaan. Veel scrappers kiezen per onderwerp: een vintagepagina voor de oude foto's van opa, iets fris en strak voor de vakantie, een speelse pagina voor de verjaardag van de kinderen.

Wil je toch dat een album bij elkaar hoort, houd dan een paar dingen gelijk. Denk aan hetzelfde lettertype of handschrift in de titels, een terugkerende kleur, of dezelfde manier van journaling. Dan mag de rest per pagina wisselen zonder dat het rommelig wordt.

Andersom kan ook: een album per stijl. Een strak jaarboek, een mixed media-boek voor experimenten, een klein vintage-album voor familiegeschiedenis. Uiteindelijk is de beste stijl de stijl waarin je met plezier blijft maken.