Distress ink en inkt blenden zonder vlekken

Een pagina met strak wit papier kan wat kaal ogen. Een beetje inkt langs de rand, en ineens lijkt het of de foto altijd al in dat boek heeft gezeten. Distressen en blenden zijn twee van de meest gebruikte technieken in scrapbooks, kaarten en journals, en ze vragen weinig spullen. Wel wat oefening, en een paar trucs om vlekken en strepen te voorkomen.

Wat is distressen

Distressen betekent letterlijk iets beschadigd laten lijken. In scrapbooken bedoel je ermee dat je papier er gebruikt, verweerd of oud uit laat zien. Dat kan met inkt, maar ook door te schuren, te scheuren, te kreukelen of de randen op te ruwen.

Het past vooral bij vintage, shabby chic en wat ruigere stijlen, maar ook op een frisse pagina doet een vleugje inkt langs de rand veel. Het geeft diepte, zodat lagen papier van elkaar loskomen, en het verzacht de harde witte snijrand van designpapier.

Blenden is iets anders: daarmee breng je inkt egaal of in een zacht verloop over een vlak aan, zonder zichtbare randen. Je gebruikt het voor achtergronden, luchten en kleurvlakken. Voor beide technieken heb je hetzelfde gereedschap nodig.

Wat is distress ink

Distress ink is een stempelinkt op waterbasis, oorspronkelijk ontwikkeld voor deze technieken. Hij blijft langer nat dan veel andere inkten, waardoor kleuren op het papier in elkaar overlopen. Hij reageert ook op water: spuit je erop, dan gaat de inkt bewegen, en ontstaan er zachte vlekken en verlopen. Gestempeld is het beeld wat minder scherp dan met andere inkten, en voor een oude look is dat juist mooi.

Er bestaat ook een variant die pigment bevat, Distress Oxide. Die dekt meer, ook op gekleurd papier, en geeft na water vaak een wat krijtachtig effect. Het verschil tussen inktsoorten krijgt een eigen artikel; hier gaat het om wat je ermee doet. Andere inkten op waterbasis kun je ook blenden, alleen gaat het vaak minder soepel.

Randen inkten en papier oud laten lijken

De makkelijkste manier om te beginnen is de rand van je papier inkten.

1. Leg je papier op een craft mat of een stuk restpapier.
2. Neem een beetje inkt op je spons of blending tool.
3. Begin naast het papier en beweeg in kleine rondjes naar de rand toe, zodat alleen de buitenste millimeters kleur krijgen.
4. Werk langzaam een stukje naar binnen als je een bredere rand wilt.

Wil je het ruiger, ruw dan eerst de randen op. Daar bestaan speciale distress tools voor, maar het lemmet van een schaar dat je een paar keer langs de rand schraapt doet hetzelfde. Ook een nagelvijl of fijn schuurpapier werkt. Op papier met een witte kern zie je dan lichte vezels, en die pakken de inkt prachtig op. Scheuren mag ook, maar scheur dan langzaam, zodat er niet meer afgaat dan je wilt.

Een paar andere manieren om papier oud te maken:

• Kreukel het vel, strijk het half glad en veeg het inktkussen er direct overheen. De kreukels vangen de inkt en geven donkere aders.
• Spuit daarna wat water op het gekreukelde vel voor druppels en vlekken. Strijk het na het drogen eventueel glad tussen twee doeken met een strijkijzer.
• Schuur over de bovenkant van designpapier. Er gaat kleur af en het vel ziet er versleten uit.

Probeer elke kleur eerst op een stukje wit restpapier. Inkt ziet er op papier vaak anders uit dan in het doosje. Leg het doosje naast het proefje, dan weet je straks welke kleur welke was.

Blending tools: spons, borstel of mini blender

Je kunt inkt blenden met bijna alles wat zacht is. De keuze hangt vooral af van hoe groot het vlak is en hoe zacht je het resultaat wilt.

• Een blending tool met schuimspons is het klassieke gereedschap: een handvat met een rond foamkussentje dat je met klittenband vervangt. Het is goed te sturen en werkt voor randen en grote vlakken.
• Blending brushes zijn ronde borstels met zachte, dichte haren. Ze geven het zachtste verloop en vergeven veel, omdat je bijna geen randen krijgt. Ze zijn wel wat duurder.
• Een mini ink blender is een klein rond hulpstuk met spons. Handig voor kleine vlakken, randen van stansvormen en plekjes tussen een stencil.
• Een cosmeticaspons of een opgerold stukje keukenrol werkt ook prima om te beginnen.

Gebruik voor elke kleur een eigen spons of borstel, of in elk geval voor lichte en donkere kleuren apart. Zo voorkom je dat je geel ineens groen wordt.

Inkt blenden zonder vlekken of strepen

De meeste vlekken ontstaan doordat er in één keer te veel inkt op het papier komt. Een paar gewoontes die het verschil maken:

• Tik je spons een paar keer licht op het kussen in plaats van hard te drukken. Weinig inkt is beter dan veel.
• Begin altijd naast het papier, op je craft mat, en beweeg dan het papier op. Het eerste contact geeft de meeste inkt af, en dat wil je niet midden op je vel.
• Werk in kleine, lichte rondjes. Druk niet, laat de spons het werk doen.
• Bouw kleur op in lagen. Een tweede en derde ronde maken het egaal; één harde ronde geeft vlekken.
• Begin met de lichtste kleur en ga dan naar donker.
• Houd je papier vast met wat afplakband of een stukje washi tape op de hoeken, dan schuift het niet.

Zie je toch een veeg, ga er dan met een lege of bijna lege spons in rondjes overheen. Dat verzacht de rand vaak genoeg.

Welk papier blendt het mooist

Papier is minstens zo belangrijk als inkt. Glad, stevig cardstock met een dichte structuur geeft het mooiste verloop: de inkt blijft op het oppervlak en laat zich verdelen. Wit of heel lichtgekleurd papier laat de kleur het best zien.

Papier dat zacht en zuigend is, zoals dun printpapier of goedkoop knutselkarton, trekt de inkt meteen naar binnen. Dan krijg je vlekken en zie je elke beweging terug. Ook papier met een ruwe structuur geeft een vlekkerig resultaat, al kan dat voor een oude look juist leuk zijn.

Voor technieken met veel water kies je aquarelpapier. Kraftpapier en gekleurd karton kun je ook gebruiken, maar dan valt gewone inkt weg; een dekkende inkt met pigment werkt daar beter.

Kleurverlopen en achtergronden met meerdere kleuren

Een verloop met twee of drie kleuren ziet er ingewikkeld uit, maar het principe is eenvoudig.

1. Kies kleuren die in de kleurencirkel naast elkaar liggen, zoals geel, oranje en rood, of blauw, groen en geel. Tegenovergestelde kleuren als rood en groen worden waar ze elkaar raken al snel bruin.
2. Begin met de lichtste kleur en breng die aan op het deel van het vel waar hij moet komen, een beetje voorbij het midden.
3. Neem de volgende kleur en begin aan de andere kant. Werk naar het midden en laat de kleuren daar licht over elkaar heen gaan.
4. Ga met de lichtste spons nog een keer over de overgang om hem zacht te maken.

Een paar variaties die het proberen waard zijn:

• Plak een deel van je vel af met een memoblaadje of een uitgeknipte vorm en blend eroverheen. Na het weghalen heb je een strak wit silhouet, bijvoorbeeld een boom of een bergrand.
• Druk een paar inktkussens op een craft mat, spuit er water op tot het parelt en haal je papier er een paar keer doorheen. Laat drogen tussen de lagen, met een heat tool (een heteluchtföhn voor hobbygebruik) of gewoon met geduld.
• Blend eerst, en spat daarna wat water op het vel. Waar de druppels vallen ontstaan lichte vlekken.
• Stempel een motief met embossinginkt, strooi er doorzichtig of wit embossingpoeder over en verwarm het. Blend er dan overheen en veeg de verhoogde delen schoon met een vochtig doekje. De inkt hecht niet op de embossing, dus je motief blijft licht.
• Blend door een stencil heen voor een patroon dat zacht in de achtergrond opgaat.

Maak er een gewoonte van om restjes papier te gebruiken als proefvel. Een paar mislukte verlopen zijn later nog prima voor tags, journalingkaartjes of om letters uit te knippen.

Handig om te weten

Inkt op waterbasis blijft op sommige papiersoorten een tijdje vochtig. Laat je werk goed drogen voor je er iets op plakt of stempelt. Wil je er later met water of een natte kwast overheen, stempel dan je contouren met een watervaste inkt, anders lopen de lijnen uit.

En vooral: de eerste vellen worden vaak vlekkerig. Dat hoort erbij. Na een middag oefenen voel je hoeveel inkt je nodig hebt en hoe licht je hand mag zijn.