Wat is een sketch en hoe maak je er een pagina mee

Je hebt foto's uitgezocht, het papier ligt klaar, en toch blijf je naar die lege pagina kijken. Waar komt de foto, waar de titel, en hoe voorkom je dat het een rommeltje wordt? Een sketch neemt die eerste beslissing van je over. Je krijgt een plattegrond, en jij vult hem in met je eigen foto's en je eigen verhaal.

Wat een sketch is

Een sketch is een eenvoudige tekening van een pagina. Je ziet alleen vlakken en lijnen: rechthoeken voor foto's, een balk voor de titel, een paar strepen voor reepjes papier en een rondje waar versiering komt. Soms staat ook aangegeven waar de journaling hoort, het geschreven deel van je pagina.

Er staan geen kleuren, motieven of thema's in. Dat maakt een sketch zo bruikbaar: dezelfde tekening wordt een strandpagina, een verjaardag of een gewone dinsdag, afhankelijk van wat jij erop legt. Leg twintig uitwerkingen van één sketch naast elkaar en ze lijken nauwelijks op elkaar.

Een sketch helpt vooral als je weinig tijd hebt, een achterstand wilt inhalen of gewoon niet weet waar je moet beginnen. Het ontwerpwerk is al gedaan, jij mag kiezen en plakken.

Het verschil met een sjabloon

In de praktijk lopen de woorden door elkaar, ook in andere talen. Toch helpt het om het verschil te kennen.

Een sjabloon of template ligt vast. Bij digitaal scrapbooken is dat een kant-en-klaar bestand met lagen waarin je je foto's en papier zet; vormen en maten bepaal je niet zelf. Op papier bedoelen scrappers met een sjabloon vaak een mal om een vorm mee over te trekken of uit te snijden.

Een sketch is een idee, geen mal. Hij laat zien hoe de onderdelen zich tot elkaar verhouden, maar de maten, het materiaal en de uitwerking zijn aan jou. Daardoor kun je hem schuiven, rekken en draaien tot hij past bij wat er op tafel ligt.

Moet je hem precies volgen?

Nee, maar het mag wel. Een sketch letterlijk overnemen, met dezelfde vakken op dezelfde plek, levert vaak een rustige, evenwichtige pagina op. Daar is niets mis mee, want jouw foto's en papier maken hem al eigen.

Je kunt hem ook als richtlijn gebruiken: je volgt de grote lijnen en laat onderweg dingen weg, voegt iets toe of verplaatst het. Mis je iets in een lege hoek, leg er dan een bloem of een label neer, ook al staat het niet in de tekening.

En soms haal je er maar één ding uit. Het raster bijvoorbeeld, of de plek waar je oog als eerste naartoe gaat. Vanuit dat ene idee bouw je je eigen pagina verder op.

Een sketch is bedoeld om je op gang te helpen, niet om je onder druk te zetten. Ook bij uitdagingen op scrapblogs zijn de regels meestal ruim: je mag draaien, schuiven en aanpassen.

Minder foto's dan vakjes

Vier fotovakken betekenen niet dat je vier foto's moet hebben. Gebruik wat je hebt en geef de overige vakken een andere taak:

• een blok journaling of een tag met je verhaal
• een ondertitel, of gewoon de plaats en de datum
• iets wat je bewaard hebt, zoals een toegangskaartje, een folder of een label uit een kledingstuk
• een vlak bijpassend designpapier of een groepje embellishments (versieringen zoals stickers, knopen en papieren bloemen)

Je kunt ook twee vakken samenvoegen tot één groot vlak voor een foto die meer ruimte verdient. Is je foto groter dan die in de sketch, versier dan wat minder. Anders wordt de pagina snel te vol.

Meer foto's dan vakjes

Verdeel een groot vak in kleinere. Waar de sketch één staande foto laat zien, passen bijvoorbeeld twee liggende. Leg de foto's of hun matjes (het randje papier eronder) dicht tegen elkaar aan. Dan ziet het oog ze nog steeds als één blok en blijft de opbouw van de sketch overeind.

Ook een vlak dat bedoeld was voor papier of een titel kan een foto worden. Zorg dan wel dat er ergens nog plek overblijft voor de titel en een paar woorden.

Draaien, spiegelen en op maat maken

Een sketch heeft geen vaste bovenkant. Draai hem een kwartslag en een staande foto wordt een liggende. Zo pas je de tekening aan je foto's aan in plaats van andersom.

Spiegelen is handig als iemand op je foto naar de rand van de pagina kijkt. Draai de sketch om, zodat de blik naar binnen valt. Ook voor een dubbele pagina werkt spiegelen goed: gebruik de sketch links zoals hij is en rechts in spiegelbeeld.

Door te draaien en te spiegelen kun je één sketch meerdere keren in hetzelfde album gebruiken zonder dat het opvalt. Dat is fijn als je een heel boek over één vakantie of één jaar maakt.

Veel sketches zijn getekend voor 30,5 x 30,5 cm (12 x 12 inch), maar het gaat om de verhoudingen, niet om de centimeters. Werk je op A4 of kleiner, rek de tekening dan op of druk hem in. Er bestaan ook sketches voor kaarten, en die werken net zo goed voor een kleine pagina.

Onderdelen vervangen

Je hoeft niet alles in huis te hebben wat in de sketch staat. Een paar vervangingen die scrappers vaak gebruiken:

• Een lint wordt een reepje designpapier of een rij steken met naald en draad.
• Een grote bloem wordt een groepje kleine dingen: knopen, brads (kleine splitpennen), mini-labels en stickers.
• Een bloem die niet bij je onderwerp past, wordt een ster, een autootje of een andere vorm die wel past.
• Te veel lagen papier? Maak de laatste laag van washi tape, verf of een stiksel.
• Een titelvak wordt een foto, of een fotovak wordt een tekstkaartje.
• Geen plek voor tekst? Maak een van de fotovakken tot journalingvak, of schrijf op een tag en stop die achter een foto.

Heeft de maker er een kleurcombinatie bij gezet, dan kun je die overnemen of juist laten liggen. Soms is een combinatie die je zelf nooit zou kiezen precies het duwtje dat je nodig hebt.

Zo bouw je de pagina op

1. Kies een sketch die je aanspreekt en die past bij het aantal foto's dat je wilt gebruiken.
2. Bepaal of je hem moet draaien of spiegelen voor je foto's.
3. Leg eerst de basis neer: achtergrond, vlakken papier en foto's, met rechte randen. Bij sketches met veel blokken geeft dat de rustigste pagina.
4. Leg daarna de versiering er los bovenop en schuif tot het klopt.
5. Pas als alles goed ligt, ga je snijden en plakken.

Een veelgemaakte fout is meteen vastplakken. Een foto die in je hoofd goed paste, blijkt op papier vaak te groot. Leg alles eerst los neer en maak er desnoods een foto van, zodat je terug kunt als je gaat schuiven.

Waar vind je sketches

Sketches zijn ruim te vinden. Veel ontwerpers en scrapblogs plaatsen elke week of maand een nieuwe, vaak als uitdaging waarbij je je uitwerking mag laten zien. Die reeksen bestaan in veel talen, en omdat een sketch uit vlakken bestaat, maakt de taal niet uit.

Zoek op Pinterest of Instagram op woorden als scrapbook sketch, layout sketch of sketch challenge. Ook scrapbooktijdschriften en boeken over layouts (paginaontwerpen) bevatten er geregeld een paar. Kijk niet alleen naar de tekening, maar ook naar de pagina's die anderen ermee maakten. Pas dan zie je hoeveel kanten je op kunt.

Zelf een sketch maken

Zie je een pagina die je mooi vindt, dan kun je er zelf een sketch van tekenen. Het is meteen een goede oefening om te begrijpen waarom een pagina werkt.

1. Leg een vel papier naast de pagina of over een afdruk. Ruitjespapier helpt om de verhoudingen te houden.
2. Teken eerst de grootste vlakken: achtergrondpapier, matjes en foto's als rechthoeken.
3. Zet de titel erin als balk en de journaling als een paar lijntjes.
4. Teken versiering als rondjes of kruisjes, alleen waar het echt een groepje is.
5. Laat kleuren, patronen en kleine details weg.
6. Schrijf de maten van de foto's erbij, bijvoorbeeld 10 x 15 cm.

Let op waar je oog als eerste heen gaat en hoe het daarna over de pagina loopt. Vormen de versieringen bijvoorbeeld een driehoek rond de hoofdfoto? Zet een stip waar dat focuspunt ligt, dan weet je later waar het om draaide.

Je kunt dit ook met je eigen pagina's doen. Een layout die goed uitpakte, wordt zo een sketch die je later opnieuw gebruikt. Bewaar ze samen in een schrift of map, dan heb je altijd een begin klaarliggen. Wat wel en niet netjes is als je andermans pagina natekent, lees je in ons artikel over scraplift en CASE.