Washi tape gebruiken: tien manieren voor je scrapbook en journal

Washi tape is vaak het eerste wat een scrapper koopt, en je raakt er niet snel op uitgekeken. Een rolletje kost weinig, je scheurt het met je vingers af en je haalt het weer los als je je bedenkt. Hier lees je wat het precies is, waar het goed op plakt en waar niet, en tien manieren om het in je boek te gebruiken.

Wat washi tape is

Washi betekent Japans papier: wa staat voor Japans, shi voor papier. Washi tape is een dunne papieren plakband die oorspronkelijk uit Japan komt. Je vindt het in effen kleuren en met strepen, stippen of bloemen, maar ook met hele tekeningen die over de rol doorlopen.

Twee eigenschappen maken het zo handig. De kleeflaag is licht, waardoor je een strook meestal zonder kleefresten kunt losmaken en opnieuw kunt plakken. En het papier is dun en licht doorschijnend, waardoor het met de hand recht en netjes afscheurt. Er zijn smalle rolletjes van een paar millimeter en brede rollen van enkele centimeters.

Washi tape of maskingtape

Hier ontstaat vaak verwarring. In Japan heet washi tape vaak gewoon masking tape, dus in buitenlandse filmpjes en blogs bedoelen ze met masking tape vaak washi. In Nederland denken we bij maskingtape aan afplaktape uit de bouwmarkt.

Beide zijn van papier met een lichte kleeflaag, maar ze verschillen op een paar punten:

• Afplaktape is van crêpepapier, dikker en stugger, meestal beige of wit en niet doorschijnend.
• Washi tape is dunner en gladder, licht doorschijnend en bedrukt, en scheurt netter af.
• Afplaktape is gemaakt om na een klus weer te verdwijnen, niet om jarenlang in een boek te zitten.

Gebruik afplaktape dus gerust als hulpmiddel, bijvoorbeeld om iets tijdelijk vast te zetten terwijl je schuift. Voor wat er op de pagina blijft, kies je washi.

Tien manieren om het te gebruiken

1. Randen. Plak een strook langs de bovenkant van je pagina of langs alle vier de zijden. Een horizontale strook geeft rust, verticale stroken geven ritme.
2. Vakken en scheidingslijnen. Verdeel een pagina in stukken met smalle stroken. In een journal is dat een snelle manier om een weekoverzicht of een lijstje af te bakenen.
3. Labels en datums. Plak een kort stukje effen tape op de pagina en schrijf er een datum, een plaats of een paar namen op. Zo'n label werkt ook als titel als je geen letterstickers bij de hand hebt.
4. Lijstjes om foto's. Plak vier stroken rond een foto. Laat ze in de hoeken overlappen of knip de uiteinden schuin af voor een strakkere hoek.
5. Foto's vastzetten. Plak over elke hoek van de foto een schuin stukje tape, zoals een fotohoekje. Of plak alleen een strook langs de bovenkant: dan kun je de foto optillen en eronder schrijven. Bij een zwaardere foto zet je er voor de zekerheid een stipje lijm onder. Doe dit met afdrukken en niet met kostbare originelen.
6. Kaartjes en bonnetjes. Een kaartje van een museum of een bonnetje van een terras zet je met twee stroken vast. Dat ziet er luchtig uit en je kunt het later nog omdraaien.
7. Achtergrond. Plak stroken naast elkaar, of iets over elkaar heen, tot een heel vlak gevuld is. Kies tapes uit één kleurfamilie, dan wordt het rustig in plaats van druk.
8. Tabbladen. Vouw een stukje tape om de rand van een pagina en plak het uitstekende deel kleefkant op kleefkant. Schrijf er een woord op en je kunt je boek snel openslaan bij die pagina.
9. Vormen en stickers. Knip driehoekjes, cirkels of vlaggetjes uit tape. Van een rijtje driehoekjes aan een getekende lijn maak je een slinger. Je kunt tape ook als vervanger van stickers gebruiken: knip een bloemetje of figuurtje uit een rol met een tekening.
10. Scheurcollage. Scheur kleine stukjes en bouw er een landschap mee op: heuvels, golven, een rij bomen. Tape met een doorlopend landschap vult in één keer een grote strook.

Twijfel je over wat er past, begin dan met bloemen- of effen tape en simpele geometrische vormen. Daar ga je zelden mee de mist in. Kies één hoofdonderwerp op je pagina en laat de tape dat ondersteunen. Laat bovendien wat witruimte over, want niet elk vlak hoeft gevuld.

Op welk papier het blijft plakken

Washi tape plakt het best op glad, ongecoat papier, zoals printpapier, de meeste notitieboeken, designpapier en gladde cardstock (stevig, gekleurd karton). Op zulk papier maakt de hele kleeflaag contact.

Het laat sneller los op:

• ruw of gestructureerd papier, zoals aquarelpapier, grof kraftpapier of papier met een linnenstructuur
• glanzende foto's en plastic paginahoezen, vooral aan de randen
• een vouw of een rand die vaak buigt
• een ondergrond met stof of vingervet erop
• een plek in de zon of in de warmte

Wil je dat de tape blijft zitten, wrijf hem dan stevig aan met een vouwbeen of je nagel. Raak de kleefkant zo min mogelijk aan; met een pincet blijft er minder huidvet op achter. Voor wat echt niet mag loslaten, zet je er een stipje lijm onder.

Plak tape liever niet direct op oude of kostbare foto's. Washi tape is niet gemaakt voor het archief, en als je hem lostrekt, kan hij een laagje van kwetsbaar papier meenemen. Plak de tape in dat geval op de mat eromheen of gebruik fotohoekjes.

Nog een punt waar veel mensen tegenaan lopen: omdat washi doorschijnend is, verdwijnt lichte tape bijna op donker papier. Plak de tape dan eerst op wit papier of op een etiketvel en knip hem daarna uit. Zo dekt hij wel.

Met welke pen je erop schrijft

Een gelpen blijft op het gladde oppervlak liggen en vlekt als je er te vroeg met je hand overheen gaat, dus laat de inkt goed drogen. Een sneldrogende permanente marker werkt vaak beter. Op matte tape schrijf je meestal ook prima met een fineliner met pigmentinkt of met potlood.

Op glanzende tape en tape met folie houdt vaak alleen een permanente marker of een dekkende verfstift. Voor donkere tape kun je een witte verfstift proberen. Test een nieuwe pen altijd eerst op een reststukje, en schrijf bij voorkeur als de tape al vastzit, want op een stevige ondergrond gaat het makkelijker.

Netjes snijden en vormen uitknippen

Scheur je met de hand, dan krijg je een licht gerafeld randje, en dat is vaak juist mooi. Voor een rechte rand pak je een schaar of een hobbymes. Een schaar met een antikleeflaag blijft het langst schoon. Zitten er toch kleefresten op de bladen, dan helpt een beetje alcohol op een doekje. Een mesje op een snijmat geeft de strakste snede, vooral bij heel dunne strepen langs een liniaal.

Voor vormen plak je de tape eerst op bakpapier. Daar laat hij later makkelijk weer van los. Knip of snijd de vorm uit en trek hem van het papier. Zie je lichte tape slecht op wit bakpapier, neem dan bruin bakpapier. Knip niet precies tegen de rand van een tekening, maar laat een heel smal randje staan, dan rafelt het niet.

Zo maak je ook je eigen stickers. Plak een paar stroken naast elkaar op bakpapier, stempel of teken erop, laat de inkt goed drogen en knip de figuurtjes uit. Je hebt dan een voorraadje waar je onderweg in je journal uit kunt pakken.

Een kleine gewoonte die veel gepriegel scheelt: vouw het uiteinde van je rol een paar millimeter om. Dan vind je het begin meteen terug.

Hoe lang washi tape goed blijft

Washi tape heeft geen houdbaarheidsdatum, maar de kleeflaag veroudert wel. Een rol die jaren in een warme kamer of in de zon ligt, kan droger worden en minder goed plakken. Bedrukte tape kan in de zon ook verbleken.

Bewaar je rollen daarom in een dichte doos op een koele, donkere plek. Pak je een oude rol, test dan eerst een stukje. Plakt het slecht, gebruik hem dan voor dingen die niet hoeven te blijven zitten, of zet een stipje lijm onder de tape.

Ook op de pagina kan tape na jaren aan de hoeken gaan krullen, vooral op ruw papier. Blader af en toe door een ouder boek. Een losse hoek zet je met een stipje lijm weer vast, en dan blijft je pagina zoals je hem gemaakt hebt.