Een vakantiealbum maken van je reisfoto's

Je bent een week thuis, de koffer is uitgepakt en op je telefoon staan honderden foto's. In een la ligt een stapeltje kaartjes, een plattegrond met een koffievlek en een suikerzakje uit dat ene café. Daar kun je een album van maken dat je over tien jaar nog graag openslaat. Het geheim zit niet in meer materiaal, maar in kiezen.

Begin zolang het nog vers is

Hoe langer je wacht, hoe meer details er wegvallen. Na een paar maanden weet je niet meer hoe dat dorpje heette of waarom jullie zo moesten lachen op het station. Ga daarom snel na thuiskomst even zitten met je foto's en een notitieboekje.

Loop de reis dag voor dag door en schrijf per dag een paar steekwoorden op: plaatsnamen, wat jullie deden, het weer, wat jullie aten, een zin die iemand zei. Dat kost een avond en het is goud waard als je later aan de pagina's begint. Het album zelf hoeft niet meteen af. Veel scrappers verzamelen tijdens de reis alleen materiaal en ruwe aantekeningen, en maken thuis in alle rust het boek.

Leg ook alles wat je bewaard hebt op tafel: kaartjes, bonnetjes, folders, visitekaartjes, polsbandjes, verpakkingen. Sorteer het meteen in stapeltjes per dag of per plek. Dan weet je waar je mee werkt.

Zo kies je uit honderden foto's

De belangrijkste regel: twintig sterke foto's maken een mooier album dan honderd gemiddelde. Je hoeft niet alles te bewaren wat gelukt is. De rest blijft gewoon digitaal bestaan.

Kies in rondes. Gooi eerst de dubbele, wazige en bijna gelijke foto's weg. Kies daarna per dag of per plek de foto's die echt iets vertellen. Stel jezelf bij elke foto de vraag of hij een herinnering oproept die de andere niet geven.

Let bij het kiezen op een mix:

• een paar overzichtsfoto's van de plek of het landschap
• foto's van jullie samen, want daar kijk je later het langst naar
• details: een deur, een bord met de straatnaam, de markt, je bord eten, de tegels van het hotel
• een of twee foto's die niet perfect zijn, maar wel precies het gevoel vangen

Juist die detailfoto's zijn handig bij het opmaken. Ze vullen kleine plekjes en geven een pagina sfeer zonder dat je extra versiering nodig hebt. Heb je ze niet gemaakt, let er dan op bij je volgende reis. Een voorwerp van een paar kanten fotograferen geeft je later meer keus.

Per dag, per plek of per thema

Bepaal voor je gaat plakken hoe je het album indeelt. Er zijn drie manieren die goed werken.

Per dag is het eenvoudigst en past bij een rondreis of een korte stedentrip. Je volgt de reis zoals hij ging, van vertrek tot thuiskomst. Het nadeel: niet elke dag levert evenveel op. Een reisdag in de auto hoeft geen eigen spread, voeg die gerust samen met de dag erna.

Per plek werkt goed als je op meerdere plekken bent geweest. Geef elke stad of streek één spread, dus twee pagina's naast elkaar. Bleef je ergens langer, dan mag die plek twee spreads krijgen. Je merkt dan vanzelf dat je moet schrappen, en dat is goed. Een mooie truc is om elke plek een eigen hoofdkleur te geven, bijvoorbeeld zandtinten voor een oude stad en blauw voor de kust.

Per thema past bij een vakantie op één plek, zoals een huisje aan zee. Dan maak je hoofdstukken als landschap, eten, uitstapjes en het huisje zelf. Ook leuk: een album van A tot Z, met voor elke letter een herinnering.

Je mag dit ook combineren. Een reis per dag, met tussendoor één pagina over al het eten, leest prettig.

Veel foto's op een pagina zonder dat het een fotoboek wordt

Een fotoboek zet foto's netjes naast elkaar. Een scrapbook maakt keuzes: wat is het belangrijkste, en wat ondersteunt dat? Dat onderscheid zie je meteen.

Kies per pagina één tot drie hoofdfoto's. Dat zijn meestal de foto's met mensen erop of het moment dat het meest betekende. Geef die een mat, een rand van karton of papier die iets groter is dan de foto, bijvoorbeeld een centimeter rondom. Daardoor springen ze naar voren. De rest van de foto's mag kleiner en zonder mat in een blok bij elkaar, strak tegen elkaar aan of met een smalle tussenruimte. Een raster van kleine landschaps- en detailfoto's leest als één geheel en voelt niet vol.

Wissel de formaten af. Een grote foto van 15 x 20 cm naast een rijtje van 10 x 10 of 7,5 x 10 cm geeft rust en ritme. Vierkante foto's ogen kalm, een mix van vormen wat moderner.

En dan de foto's die net niet op de pagina passen, maar die je toch wilt bewaren. Daarvoor zijn er trucs waardoor het album meer bevat dan je ziet:

• een envelopje of insteekhoesje op de pagina, met een stapeltje extra foto's erin
• een flap die je openvouwt, met eronder een foto of een stukje tekst
• een uitklappagina die breder of hoger is dan het album
• een waterval van kleine kaartjes die je naar beneden trekt

Zo blijft de pagina zelf overzichtelijk en vinden de extra foto's toch een plek.

Kaartjes, plattegronden en souvenirs verwerken

Papier van onderweg maakt een vakantiealbum echt van jou. Denk aan entreekaartjes, treinkaartjes, instapkaarten, kassabonnen, suikerzakjes, onderzetters, de zak van de bakker, een ansichtkaart of een folder in een taal die je niet kunt lezen.

Een paar manieren om ze te gebruiken:

• Een plattegrond als achtergrond. Plak een stuk kaart onder je foto's, of geef met stickers of een getekende lijn aan welke route jullie reden of vlogen.
• Knip alleen het mooie stuk uit. Van een verpakking of folder heb je vaak alleen het logo of patroon nodig. Dat scheelt veel volume.
• Een stukje lokale krant geeft meteen sfeer. Maak er een kopie van, want echt krantenpapier vergeelt en kan foto's aantasten.
• Doe kaartjes die je wilt kunnen omdraaien in een zakje van calqueerpapier, half doorzichtig papier dat ook wel overtrekpapier heet.
• Bewaar dikke dingen in een envelop of vakje, dan blijft het boek dicht.
• Gedroogde blaadjes of bloemetjes die je onderweg tussen een boek hebt gelegd, kunnen er ook in. Stop ze in een zakje, want plantaardig materiaal kan vlekken geven op foto's die ertegenaan liggen.

Wees kritisch. Niet elk bonnetje hoeft erin. Kies de stukken die er mooi uitzien of een verhaal vertellen. Papier van onderweg is vaak zuur, dus zet foto's op een mat van zuurvrij karton of werk met kopieën. Kassabonnen van thermisch papier vervagen vaak na een tijdje, dus maak er een kopie of foto van als ze belangrijk zijn. Hoe je dit soort papier verder veilig bewaart, staat in een apart artikel over kaartjes en bonnetjes in je album.

Is een plattegrond al heel bont, leg er dan een vel calqueerpapier over. De kleuren worden zachter en je kunt erop schrijven.

Een vakantiepagina die niet overweldigt

Een reis levert veel kleur en veel spullen op. Juist daarom raakt een vakantiepagina snel te vol. Drie dingen helpen.

Beperk je kleuren. Kies drie of vier hoofdkleuren die bij de bestemming horen, bijvoorbeeld uit je foto's zelf. Is een dag een allegaartje van kaartjes in alle kleuren, kies dan één kleur die alles samenbindt, zoals roze papier als ondergrond.

Laat ruimte leeg. Een rustige pagina met wat lucht om de foto's heen oogt sterker dan een volle collage. Je hoeft niet elk gat te vullen.

Versier met mate en met betekenis. Kies embellishments, de versieringen zoals stickers, stempels en labels, die passen bij wat er op de foto staat: een vorkje bij een foto van eten, een bootje bij de haven, een vogeltje bij het park. Pak de kleuren uit de foto. Vaak is één goedgeplaatste sticker genoeg. Een album met veel tekst en foto's mag gerust minder versiering hebben. Een sticker of kaartje dat over de rand van de pagina valt, mag ook. Dat geeft meer lucht dan alles netjes in het midden proppen.

Herhaal wat op de eerste pagina werkt. Dezelfde tape, hetzelfde stempeltje voor de datum en dezelfde letters voor de titels maken van losse pagina's één boek. Ook een vast plekje voor de plaatsnaam en datum helpt.

Samen met reisgenoten aan één album werken

Een album maken met de mensen met wie je reisde, is een fijne manier om de vakantie nog even te laten duren. Het werkt het best als je vooraf een paar dingen afspreekt.

Maak eerst samen de basis: het albumformaat, het kleurenpalet, de manier van indelen en de letters voor de titels. Daarbinnen mag ieder zijn eigen pagina's maken. Verdeel bijvoorbeeld de dagen of de plekken. Iedereen heeft andere foto's en een andere blik, en dat zie je graag terug.

Een paar ideeën voor samen:

• Een spread waarop links jouw foto's staan en rechts die van je reisgenoot, van dezelfde dag. Je ziet dan twee kanten van één reis.
• Laat iedereen een kaartje schrijven met zijn mooiste moment en stop die in een envelop in het album.
• Een pagina over wat er intussen thuis gebeurde, met de datum en de plek erbij.
• Wissel handschriften af in de korte stukjes tekst. Dat maakt het album levendig.

Wonen jullie ver uit elkaar, dan kun je de foto's eerst digitaal verzamelen in een gedeelde map en daarna één persoon het boek laten maken. Of ieder maakt een paar pagina's thuis en jullie zetten ze samen in een album met schroefjes of ringen, waar je pagina's makkelijk aan toevoegt.

Begin klein

Je hoeft niet meteen een dik boek te maken. Begin met één dag of één plek die je het meest raakte. Is die spread klaar, dan weet je welke kleuren, letters en indeling werken, en gaan de volgende pagina's veel sneller.