Je journal volhouden, ook na de eerste weken

Een nieuw notitieboek voelt als een belofte. De eerste week schrijf je elke avond, met mooie pennen en een stickertje in de hoek. Dan komt er een drukke week, een avond waarop je te moe bent, en ineens zijn er twaalf lege pagina's. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Het goede nieuws is dat volhouden minder met discipline te maken heeft dan je denkt, en meer met hoe je het opzet.

Waarom stoppen zoveel mensen na een paar weken

Wie een tijdje rondkijkt bij journalende mensen, hoort steeds dezelfde redenen. Bijna geen daarvan heeft met luiheid te maken.

• De lat ligt te hoog. Je ziet prachtige spreads van anderen en wilt dat ook. Maar zo'n pagina kost een uur, en dat uur heb je niet elke dag.
• Het opzetten is al werk. Wie eerst een hele maand moet tekenen voordat er iets in staat, is al moe voor het eigenlijke schrijven begint.
• Een lege pagina voelt als falen. Na een paar gemiste dagen durf je het boek niet meer open te slaan, omdat je de gaten ziet.
• Er is niet elke dag iets te vertellen. Niet elke dinsdag is bijzonder, en dan voelt een hele pagina vullen geforceerd.
• Het boek ligt uit het zicht. In een tas of een la vergeet je het simpelweg.
• Je weet niet goed waarvoor je het doet. Zonder reden is het makkelijk om te stoppen zodra het even tegenzit.

Kijk eens terug in oude, half volgeschreven boeken. Wat schreef je graag, wanneer hield je op, wat voelde als een verplichting? Dat is geen bewijs dat je het niet kunt. Het is informatie over wat bij jou past.

Kleine gewoontes: drie regels of één foto

De grootste stap is de kleinste maken. Spreek met jezelf iets af dat zo klein is dat je het ook op een slechte dag lukt.

Een paar voorbeelden:

• drie regels: wat je deed, wat je voelde, één ding om te onthouden
• één zin, bijvoorbeeld iets wat je kind zei of wat je at
• één foto of kaartje erin plakken, met een datum erbij
• een lijstje van drie dingen waar je blij om was
• alleen een trefwoord of tekeningetje als het echt niet anders kan

Koppel het aan iets wat je toch al elke dag doet. Na je ochtendkoffie, voor je gaat slapen, in de trein. Leg je journal op een plek waar je hem ziet: op het nachtkastje of opengeslagen op je bureau, niet in een kast.

Kies ook een formaat dat bij je hoeveelheid tekst past. Een pagina per dag kan benauwen als je weinig schrijft, want al dat wit staart je aan. Een weekoverzicht of een boek zonder voorgedrukte data geeft meer lucht. Schrijf je de datum zelf, dan blijft er nooit een lege bladzijde achter als je een dag overslaat.

Een tip van wie het al jaren doet: zet een paar pagina's alvast klaar, bijvoorbeeld voor twee weken. Dan hoef je niet elke dag eerst te tekenen voordat je kunt beginnen. Maar maak niet het hele boek in één keer klaar. Je stijl verandert, en dan zit je vast aan pagina's die je niet meer wilt.

Wat doe je met lege dagen of gemiste weken

Laat ze leeg. Dat is echt het belangrijkste advies. Inhalen voelt verantwoordelijk, maar wie een achterstand van tien dagen probeert weg te werken, zit een avond te schrijven over dingen die al vaag zijn. Daarna voelt het boek zwaarder dan ooit.

Doe dit in plaats daarvan:

• Begin gewoon bij vandaag. Schrijf de datum op en ga verder.
• Wil je het gat toch markeren, schrijf dan één zin: "Drukke weken, veel gewerkt, weinig geslapen." Dat is ook een herinnering.
• Is er iets belangrijks gebeurd in die tijd, schrijf dan alleen dat op.
• Plak een kaartje of bonnetje uit die periode op de lege plek, zonder tekst.

Lege dagen horen bij een echt leven. Wie later terugbladert, ziet niet de gaten. Die ziet wat er wel staat.

Hoeft het elke dag?

Nee. Elke dag schrijven werkt voor sommige mensen goed, omdat het een vast ritueel wordt. Voor anderen is het precies de regel die ze doet afhaken.

Je kunt ook kiezen voor:

• een paar keer per week, op vaste avonden
• één moment in het weekend waarop je de week terugkijkt
• alleen schrijven als er iets is dat je wilt bewaren

Wat telt, is dat je niet stopt. Iemand die drie keer per week schrijft en dat een jaar volhoudt, heeft een veel voller boek dan iemand die een maand elke dag schreef en toen ophield. Een journal dat er af en toe niet is, is nog steeds een journal dat doorloopt.

Wie het overzicht wil houden, kan aan het eind van de week even terugkijken: wat ging goed, wat schoot erbij in, wat neem je mee naar volgende week? Vijf minuten is genoeg.

Versieren als beloning, niet als verplichting

Stickers, washi tape (decoratieve papiertape), stempels en kleurtjes maken een journal leuk om open te slaan. Maar zodra versieren een voorwaarde wordt om te mogen schrijven, wordt het een drempel.

Een paar manieren om het licht te houden:

• Schrijf eerst, versier later. De tekst is het journal, de rest is extra.
• Op een drukke dag is één sticker genoeg om de pagina af te laten voelen.
• Plak liever iets dan dat je het tekent. Een stickervel, een strookje tape of een uitgeknipt plaatje kost seconden.
• Houd een klein zakje bij de hand met tape, stickers en een lijmstift, zodat je niet eerst je hele voorraad hoeft te pakken.
• Bewaar het uitgebreide plakken voor een rustig moment, bijvoorbeeld één keer per week of op zondagmiddag.

Kies eventueel een kleur per maand voor je pennen en tape. Dan ziet het boek er toch samenhangend uit zonder dat je elke dag hoeft na te denken.

En vergelijk jezelf niet met wat je online ziet. Daar staan de mooiste pagina's, niet de gewone dinsdagen. Je journal hoeft geen kunstwerk te zijn. Het is van jou, voor jou.

Opnieuw beginnen zonder schuldgevoel

Misschien ligt je journal al maanden stil. Dan is de verleiding groot om een nieuw boek te kopen en met een schone lei te beginnen. Dat mag, maar het hoeft niet.

Je kunt ook gewoon verder in het boek dat je hebt. Sla de volgende lege pagina open, schrijf de datum op en begin. Wil je er iets van zeggen, schrijf dan één zin over waarom je weg was. Daarna ga je door alsof er niets aan de hand is. Want dat is er ook niet.

Een paar dingen die helpen bij een herstart:

• Bedenk opnieuw waarom je schrijft. Om herinneringen te bewaren, om je hoofd leeg te maken, om je kinderen later iets te geven? Die reden helpt je terug als het weer even tegenzit.
• Maak de afspraak kleiner dan de vorige keer. Lukte elke dag niet, probeer dan drie keer per week.
• Probeer een andere vorm. Misschien past een weekplanner, een klein boekje voor in je tas of juist een groter boek met ruimte voor plakwerk beter.
• Spreek een korte proefperiode af, bijvoorbeeld twee weken of een maand. Daarna kijk je of het werkt, en pas je het aan.

Volhouden betekent niet dat je nooit stopt. Het betekent dat je steeds weer terugkomt. Elke keer dat je het boek weer openslaat, heb je het al volgehouden.