Je foto's ordenen voordat je gaat scrappen

Bijna elke scrapper kent het moment: je wilt beginnen, je opent de fotomap op je telefoon of tilt de deksel van de schoenendoos, en je klapt hem meteen weer dicht. Duizenden foto's, geen idee waar je moet beginnen. Dan maar een andere keer.

Dat gevoel is heel normaal, en het is goed te verhelpen. Je hoeft niet eerst alles op orde te hebben. Je hebt een manier nodig om te kiezen, en een plek waar je foto's terugvindt.

Moet alles geordend zijn voor je begint?

Nee. Dit is de grootste valkuil. Wie wacht tot de hele verzameling netjes is, begint vaak nooit. Ordenen voelt nuttig, maar het kan ook een manier zijn om het scrappen zelf uit te stellen.

Begin daarom klein en dichtbij. Kies één gebeurtenis van de laatste maanden, een verjaardag, een weekend weg, een gewone zondag. Zoek daar de foto's van bij elkaar en maak er een pagina mee. De rest kan wachten.

Daarnaast ruim je in kleine porties op. Een kwartiertje op de bank met je telefoon, één doos per avond. Zo groeit de orde mee met het scrappen, in plaats van ervoor te staan.

Selecteren in drie rondes

Het lastigste aan een grote stapel is kiezen. Een methode die veel scrappers helpt, is in drie korte rondes werken, per gebeurtenis.

1. Eerste ronde. Ga snel door alle foto's en haal eruit wat je echt mooi vindt. Niet twijfelen, je eerste ingeving is meestal goed. Digitaal geef je ze een hartje of ster, of je zet ze in een aparte map. Bij afdrukken leg je ze op een eigen stapel.
2. Tweede ronde. Leg de gekozen foto's in groepjes die bij elkaar horen: de mensen aan tafel, het moment met de taart, de wandeling erna.
3. Derde ronde. Nu zie je vanzelf de dubbelingen en de foto's die weinig toevoegen. Haal die eruit.

Van een paar honderd foto's houd je zo vaak een paar dozijn over, en daarvan komt een deel op de pagina. Extra foto's die je toch wilt bewaren, passen in een insteekhoes of een vakje achter de pagina.

Gooi in dezelfde beweging weg wat mislukt is: onscherp, te donker, ogen dicht, een duim voor de lens. En van een serie van tien bijna gelijke foto's houd je er één of twee. Dat voelt misschien zonde, maar je verzameling wordt er een stuk lichter van.

Let bij het kiezen ook op foto's die niet over een gebeurtenis gaan. Je keukentafel, de fiets van je zoon, het uitzicht uit je slaapkamerraam. Juist die gewone dingen worden later dierbaar.

Mappen en bestandsnamen op datum en gebeurtenis

Voor digitale foto's werkt een indeling op datum het best, omdat je computer die vanzelf goed sorteert. Een opzet die je lang volhoudt:

• een map per jaar
• daarin een map per maand, met twee cijfers: 01 voor januari, 08 voor augustus
• daarin een map per gebeurtenis

Je krijgt dan bijvoorbeeld 2026, daarin 08, daarin Texel strand. Wil je minder lagen, dan kan het ook in één naam: 2026-08-14 Texel strand. Zet het jaar altijd vooraan. Dan staat alles in de goede volgorde, wat voor programma je ook gebruikt.

De bestanden zelf hoef je meestal niet te hernoemen. Telefoons en camera's slaan de datum al in de foto op, en zolang je de originelen kopieert, blijft die bewaard. Let wel op met foto's die je via een chatapp hebt gekregen. Die zijn vaak verkleind en kunnen hun oorspronkelijke datum kwijt zijn, zodat ze op de verkeerde plek in je tijdlijn belanden.

Twee mappen die veel scrappers handig vinden:

• Nog te scrappen. Hier komen de foto's die je wilt gebruiken. Zodra ze op een pagina staan, haal je ze eruit.
• Favorieten van het jaar. Daarover hieronder meer.

Gebruik je een fotodienst met albums of trefwoorden, dan kun je daarmee hetzelfde doen zonder mappen te verschuiven. Het principe blijft: één plek voor wat je wilt gebruiken, en een duidelijke manier om te zien wat al gebruikt is.

Papieren foto's sorteren in dozen

Met afdrukken werk je van grof naar fijn. Begin niet met het precieze jaartal van elke foto, want dan loop je vast op het eerste twijfelgeval.

1. Leg eerst alles op stapels per tiental jaren: de jaren zeventig, tachtig, negentig. Kleur, formaat en randjes van de afdruk helpen vaak bij het inschatten.
2. Verdeel elke stapel daarna per jaar, of per persoon, gebeurtenis of plek als jaren niet te achterhalen zijn.
3. Zet ze rechtop in fotodozen met tabkaartjes ertussen. Op elk kaartje schrijf je jaar, maand en onderwerp, zoals aug 1994 camping Frankrijk.

Gebruik dozen die bedoeld zijn voor foto's, zuurvrij en ligninevrij, en zonder plastic dat gaat plakken. Schrijf wat je weet op de achterkant, aan de rand en met weinig druk, met een zacht potlood. Pakt potlood niet op een gladde achterkant, schrijf dan op de hoes of een kaartje erbij. Noteer volledige namen in plaats van oma of de buren. Over vijftig jaar weet niemand meer wie bedoeld wordt.

Erf je een doos of album van iemand anders, haal die dan niet meteen overhoop. De volgorde waarin iemand foto's bewaarde, kan zelf iets vertellen. Kijk eerst rustig, maak aantekeningen, en trek geen foto's uit oude albums los voor je weet hoe dat veilig kan.

Zitten er unieke foto's tussen waarvan geen negatief of kopie bestaat, scan ze dan of maak een goede foto. Op je pagina gebruik je de afdruk van de scan, het origineel blijft veilig in de doos.

Elk jaar een favorietenselectie maken

Een gewoonte die veel rust geeft: kies aan het eind van elk jaar je favorieten. Niet honderd, maar een handvol per maand, of een vast aantal voor het hele jaar.

Doe het het liefst in januari, als het jaar nog vers is. Ga maand voor maand door je mappen en zet de beste in een map Favorieten met het jaartal erbij. Bij afdrukken leg je ze vooraan in de doos van dat jaar.

Die selectie heeft meerdere voordelen. Je hebt meteen een stapel waar je uit kunt scrappen. Je kunt er een jaaroverzicht of fotoboek van laten maken. En wie later wil weten hoe dat jaar was, hoeft niet door duizenden foto's.

Doe je het maand voor maand, dan wordt het nog lichter. Kies elke maand vijf foto's, en in december is je jaarselectie al klaar.

Niet alles hoeft in een album

Dit is misschien het belangrijkste. Een album is geen archief. Het is een verzameling verhalen die je wilt vertellen, en daar passen nooit al je foto's in.

Er zijn veel plekken waar foto's prima kunnen wonen:

• digitaal, netjes in mappen en met een goede back-up
• in een fotodoos, gesorteerd en met kaartjes ertussen
• in een fotoboek dat je laat drukken, voor de gewone jaren
• in een pocketalbum, waar je foto's alleen in hoesjes steekt
• op een uitgewerkte pagina, voor de momenten die echt verhaal hebben

Bedenk wat je met een album wilt. Gaat het om een kind dat opgroeit, een reis, je familiegeschiedenis? Dat bepaalt welke foto's erin horen. De rest is niet weggegooid, alleen niet gekozen.

Laat ook de vaste volgorde gerust los. Je hoeft niet bij de oudste foto te beginnen of alles op volgorde te scrappen. Een album met losse bladen of ringen laat je pagina's later nog op hun plek zetten.

Een eerste stap voor vanavond

Pak je telefoon, kies de laatste gebeurtenis die je wilt bewaren, en doe de drie rondes. Zet het resultaat in een map Nog te scrappen. Meer hoeft er vanavond niet, en morgen kun je gewoon beginnen.