Een scrapbook maken voor school in zes stappen

Je docent wil een scrapbook, de opdracht is kort en de inleverdatum staat al vast. Geen paniek. Een scrapbook voor school is eigenlijk niets anders dan een verzameling knipsels, foto's en tekst over één onderwerp, netjes geordend en met uitleg erbij. Met een goed plan heb je het in een paar middagen af.

Lees eerst de opdracht nog een keer goed. Staat er een vak bij, een minimum aantal pagina's of foto's, een formaat of een onderwerp? Die eisen bepalen de rest. Staat er niets, kies dan zelf iets wat past bij het vak.

Een onderwerp kiezen dat je makkelijk kunt vullen

Het grootste risico is een onderwerp dat te breed is. 'Sport' of 'het milieu' levert zoveel materiaal op dat je niet weet wat je moet kiezen. Maak het kleiner: één sport, één toernooi, één dier, één uitvinder.

Een goed onderwerp voor een scrapbook:

• vind je zelf leuk, want dan zoek je met meer plezier
• staat regelmatig in het nieuws of in tijdschriften, zodat je genoeg kunt knippen
• heeft beeld: foto's, kaarten, grafieken of tekeningen
• valt op te splitsen in een paar deelonderwerpen

Voorbeelden die goed werken zijn een schilder en zijn werk, een beroep of een reeks beroepen, een bekende uitvinding, de geschiedenis van je dorp of stad, of een milieuprobleem met deelonderwerpen zoals lucht, water en bodem. Twijfel je, vraag je docent dan even of je onderwerp goed is. Dat scheelt je later een hoop werk.

Materiaal verzamelen: kranten, internet en eigen foto's

Begin met verzamelen voordat je iets opplakt. Leg alles op een stapel of in een map en kies pas later.

Goede bronnen zijn:

• kranten en tijdschriften thuis, bij opa en oma of in de bibliotheek
• folders, brochures en kaartjes van musea, uitstapjes of evenementen
• internet: artikelen, kaarten, grafieken en afbeeldingen
• je eigen foto's en tekeningen, bijvoorbeeld van een bezoek aan een museum of een plek die bij je onderwerp hoort

Print je iets van internet, plak de tekst dan eerst in een tekstverwerker. Daar kun je de letters groter of kleiner maken en de marges aanpassen. Dan past het netjes op je pagina en ziet het er rustiger uit dan een losse print van een website.

Knip zorgvuldig en verzamel liever te veel dan te weinig. Komen twee kranten op dezelfde dag met hetzelfde nieuws, kies er dan één. Alleen als ze er heel verschillend over denken, is het interessant om ze naast elkaar te plakken.

Indelen in hoofdstukken

Een scrapbook wordt veel beter als het een duidelijke volgorde heeft. Sorteer je materiaal daarom voordat je gaat plakken. Twee manieren werken goed:

• Op datum. Handig bij een gebeurtenis, een seizoen of een nieuwsonderwerp dat zich ontwikkelt.
• Per deelonderwerp. Handig als je onderwerp uit verschillende kanten bestaat, zoals het leven, het werk en de bekendste schilderijen van een kunstenaar.

Je kunt die twee ook combineren: eerst per deelonderwerp, en binnen elk hoofdstuk op datum.

Schrijf boven elke pagina of elk hoofdstuk waar het over gaat. Maak vooraf een inhoudsopgave met paginanummers. Die helpt jou bij het plakken en laat je docent meteen zien dat je erover hebt nagedacht.

Een vaste opzet maakt alles overzichtelijk. Plak bij voorkeur één knipsel per pagina, of één knipsel met een foto. Te veel losse stukjes op één pagina maakt het rommelig en dan valt je uitleg weg.

Bij elk knipsel bron en uitleg schrijven

Hier zie je het verschil tussen een stapel knipsels en een echt scrapbook.

Maak een vast labeltje dat je bij elk knipsel plakt of schrijft. Zet daarop:

1. de naam van de krant, het tijdschrift of de website
2. de datum waarop het verscheen, en eventueel de datum waarop je het knipte
3. de schrijver of journalist, als die erbij staat

Bij iets van internet schrijf je de naam van de website en de datum waarop je het bekeek. Zo weet iedereen waar je informatie vandaan komt, en dat hoort bij elk schoolwerk.

Schrijf daarnaast in een paar zinnen, in je eigen woorden, wat het knipsel laat zien en waarom je het gekozen hebt. Een korte eigen mening of een vraag die het bij je oproept, maakt het scrapbook persoonlijk. Onderstreep of markeer de belangrijkste zin in het artikel, zodat je lezer meteen ziet waar het om draait.

Gebruik je eigen foto's of tekeningen, zet er dan ook bij wat erop staat, waar en wanneer.

Een goedkope basis: schrift, map of tekenblok

Je hebt geen duur album nodig. Een van deze drie is genoeg:

• Een groot schrift of A4-schrift. Overzichtelijk en de pagina's blijven op volgorde.
• Een map met insteekhoezen of een snelhechter. Netjes, en je kunt pagina's nog verschuiven als je volgorde verandert.
• Een tekenblok of schetsboek. Stevig papier dat beter tegen lijm kan dan dun printpapier, en ruimte voor grotere knipsels.

Is een knipsel groter dan je pagina, vouw het dan netjes of kies een groter formaat, zoals A3. Plak bij een schetsboek het liefst alleen op de rechterpagina; dan drukt de lijm niet door en ziet het er rustiger uit.

Verder heb je nodig: een schaar, een lijmstift of plakband, een pen, een markeerstift en eventueel gekleurd papier. Een stukje gekleurd papier achter een donker of saai knipsel laat het meer opvallen. Stickers en tekeningetjes mogen gerust, zolang de inhoud de hoofdrol blijft spelen.

Maak tot slot een voorkant met de titel, je naam, je klas en de datum.

Snel klaar als de deadline dichtbij is

Is het morgen al inleveren? Dan houd je het simpel.

1. Kies een smal onderwerp waar je thuis al materiaal over hebt, of dat je snel online vindt.
2. Verzamel in één uur alles wat je nodig hebt, en print de internetbronnen in één keer.
3. Bepaal drie of vier hoofdstukken en sorteer je stapel daarin.
4. Plak per pagina één knipsel, schrijf er het bronlabel bij en twee of drie zinnen uitleg.
5. Maak als laatste de inhoudsopgave en de voorkant.

Sla de versiering over als het moet. Een scrapbook met duidelijke hoofdstukken, bronnen en uitleg is sterker dan een prachtig versierd boek zonder tekst. Kijk tot slot nog één keer de opdracht na: heb je alles wat gevraagd werd, het juiste aantal pagina's en je naam op de voorkant?

Bewaar het daarna

Een schoolscrapbook gooi je na het cijfer vaak weg, maar het is de moeite waard om het te bewaren. Over een paar jaar is het een leuk stukje van je schooltijd, en de krantenknipsels laten zien wat er in dat jaar in het nieuws was. Zet het rechtop op een plank, uit de zon, en het blijft lang goed.